Scheikunde.  — De  Heer  Böeseken  biedt  een  mededeeling  aan  van 
den  Heer  F.  E.  C.  Sciteffer;  ,,Over  metastabiele  ontmenging 
en  de  classificatie  van  binaire  stelsels” . 
(Mede  aangeboden  door  den  Heer  Jaeqee). 
1.  In  het  onlangs  versclienen  werk  over  systemen  met  twee 
vloeibare  phasen  bespreekt  Büchner  in  ^ 4 de  \'ersobillende  rnimte- 
figuren  van  stelsels,  waarin  behalve  twee  vloeistoflagen  te\’ens  ver- 
bindingen optreden  ^).  Hij  beschouwt  daarbij  achtereenvolgens  de 
stelsels  met  qnadi'iipelpnnten  VL^L^G  (!"=  verbinding)  en  die, 
welke  ovei'eenstemming  in  gedrag  vertonnen  met  het  door  Büchiser 
uitvoerig  onderzochte  stelsel  dipheny lamine-koolzunr. 
In  mijn  onlangs  verschenen  v erhandeling  over  de  phen vl- en  tolvl- 
carbamineznren *  *)  heb  ik  er  op  gewezen,  dat  de  stelsels  aniline,  resp. 
toluïdinen-koolznnr  tot  de  door  Bücf^ner  eerst  besproken  categorie 
behooren  en  dat  door  geschikte  keuze  van  de  homologen  \’an  aniline 
een  overgang  kan'  optreden  in  het  tweede  door  Büchner  besproken 
geval.  Dit  laatste  heb  ik  echter  aangednid  als  het  type  zwav'el- 
waterstof-aramoniak.  Naar  aanleiding  hiervan  zij  het  volgende 
opgemerkt. 
2.  In  alle  stelsels,  waarin  een  driephasenlijn  STJt  de  kritische 
lijn  snijdt  is  een  gedeelte  van  de  laatstgenoemde  niet  stabiel  en  dns, 
wanneer  vertragingen  niet  mogelijk  zijn,  niet  realiseerbaar.  Dit  niet 
realiseerbare  deel  van  de  kritische  lijn  kan  nn  óf  geheel  metastabiel 
óf  gedeeltelijk  metastabiel,  gedeeltelijk  labiel  zijn.  Het  één  noch  het 
ander  is  direct  experimenteel  na  te  gaan. 
In  het  door  Smits  onderzochte  stelsel  aetlier-antlirachinon  is  tot  nu 
toe  steeds  aangenomen,  dat  de  kritische  lijn  geen  keerpunten  bezit 
en  dns  in  het  onbestendige  gebied  geen  ontmenging  optreedt’);  in 
het  door  Büchner  onderzochte  stelsel  difiheny lamine-koolzunr  wordt 
echter  aangenomen,  dat  de  kritische  lijn  twee  keei'pnnten  in  het 
onbestendige  gebied  bezit.  In  het  stabiele  gebied  vertoonen  beide 
systemen  echter  volkomen  analoog  gedrag.  Reden  om  in  het  ééne 
b Bakhuis  Roozeboom,  Heterogene  Gleichgewichle.  II  2.  (1918)  S 184.  u.  f. 
*)  Deze  Verslagen.  27.  297.  (1918/19). 
*)  Bakhuis  Roozeboom.  Heterogene  Gleichgewichte  11.  1.  (1904).  S.  378  u f. 
64* 
