998 
bevindt;  d.  w.  z.  wanneer  A^M^  = *11—q  juist  de  waarde  5 heeft. 
Dan  is  dus  / = In  het  tweede  (overgangs)  geval  is  alzoo 
terwijl  voor  het  derde  geval  eenvoudig /<[  73(t>+'''‘)  is. 
Nu  vonden  wij  vroeger  (zie  de  geciteerde  Verhandelingen),  dat  q 
ongeveer  =1,7  6*  is.  Wij  zouden  dan  hebben;  1®  geval  /7>1,76; 
2«  geval  /<  1,7 .9  >1,35  6;  3«  geval  /<1,35  6. 
Bij  de  kritische  temperatuur  is  = 3,8  (bij  “gewone”  stoffen 
altlians),  derhalve  1 = s ^''3,8  = 1 ,56  s (het  molecuul  kubisch  gedacht). 
De  gekeele  vaste  toestand  en  bijna  alle  vloeistof  volumina,  vanaf  het 
smeltpunt  (/=  1,08  6 ongeveer)  tot  ver  boven  het  kookpunt,  ver- 
keeren  dus  in  het  derde  geval,  waarbij  ieder  molecuul  voortdurend 
binnen  de  attractiesfeer  der  naburige  moleculen  is.  Alleen  de  volu- 
mina vlak  bij  Tk,  zoowel  de  vloeistof-  als  de  dampvolumina,  be- 
hooren  tot  het  tweede  (overgangs)  geval,  terwijl  bijna  alle  damp- 
volumina tot  het  eerste  geval  te  rekenen  zijn  (zie  Fig.  1). 
Neemt  men  p nog  iets  grooter  dan  1,7  6 aan,  bv.  =2.9,  dan  ligt 
het  overgangsgeval  tusschen  26  en  1,5  s,  en  bevat  alsdan  alleen  de 
kleinste  dampvolumina  in  de  nabijheid  van  het  ki*itische  punt,  terwijl 
(praktisch)  alle  vloeistofvolumina  tot  Tk  toe,  waar  /=  1,56  6,  tot 
het  derde  geval  behooren. 
Wij  moeten  thans  aangaande  den  aard  en  werkingswijze  der  aan- 
trekkende en  afstootende  krachten  een  plausibele  onderstelling  maken, 
welke  ons  tevens  veroorlooft  de  mathematische  berekeningen  ge- 
makkelijk uitvoerbaar  te  maken.  Otider  alle  onderstellingen,  welke 
ik  t.  o.  der  aantrekkende  krachten  bij  ver.schillende  gelegenheden, 
nu  en  vroeger,  heb  beproefd,  is  deze  wel  de  eenvoudigste,  dat  men 
aanneemt  dat  de  aantrekking  vanaf  de  aantrekkingssfeer  p lineair 
evenredig  met  den  afstand  tot  die  sfeer  toeneemt.  Is  het  molecuul 
bv.  in  het  punt  P (Fig.  2),  dan  zou  de  aantrekking,  Avelke  het  van 
A/,  ondervindt,  = ƒ X A^P  zijn. 
In  plaats  dus  de  aantrekkende  werking  te  laten  afnemen,  vanaf 
het  middelpunt  van  het  molecuul  naar  hiaten  toe  tot  aan  den  rand 
der  attractiesfeer  (volgens  een  zekere  reciproke  macht  van  den 
afstand  r tot  het  middelpunt,  door  bv.  te  stellen  F z=:  f r\  of 
F = [f : r") 'X  e~  waardoor  de  integraties  altijd  onuit\'oerbaar  of 
uiterst  gecompliceerd  worden,  en  men  tevens  nooit  bereikt  dat  de 
aantrekkende  werking  aan  den  rand  dei*  attractiesfeer  = 0 wordt), 
volgt  men  den  omgekeerden  weg,  en  laat  de  aantrekkende  werking 
toenemen  van  af  den  rand  der  attractiesfeer  naar  binnen  toe.  De 
resultaten  zullen  niet  veel  verschillen,  maar  men  bereikt  er  een 
groote  vereenvoudiging  der  berekeningen  mede.  Alleen  zal  men  bij 
