Scheikunde.  — De  Heer  P.  Zeeman  biedt  namens  den  Heer  A.  Smits 
een  mededeeling  aan:  ,,Over  het  verschijnsel  van  anoclische 
polarisatie” . II. 
(Mede  aangeboden  door  den  Heer  S.  Hoogeweeff). 
1.  In  deze  mededeeling  zal  het  eigenaardige  verschijnsel  besproken 
worden,  dat  in  de  hiervoorgaande  eerste  mededeeling  met  boven- 
staanden  titel  is  vermeld.  Zooals  daar  reeds  is  gezegd,  heb  ik  het 
beschreven  verschijnsel  rnim  twee  jaar  geleden  voor  het  eerst  met 
den  Heer  Lobry  de  Bruyn  bij  ijzei'  en  nikkel  waargenomen,  doch 
de  publicatie  bleef  achterwege,  omdat  ik  het  noodig  oordeelde  het 
verschijnsel  eerst  uitvoeriger  te  bestndeeren. 
Latei'  is  hetzelfde  door  den  Heer  Aten  ')  bij  chroom  gevonden, 
doch  hoogstwaarschijnlijk  niet  juist  door  hem  geïnterpreteerd. 
Verklaring  van  het  verschijfisel. 
2.  Uit  de  vorige  mededeeling  is  gebleken,  dat  ,,het  verschijnsel” 
bij  ijzer  optrad,  wanneer  dit  anodisch  werd  gepolariseerd  in  een 
oplossing  van  ferro-sulfaat  of  ferro-chloride,  die  wel  versch  waren 
bei'eid,  doch  niet  van  te  voren  met  ijzerpoeder  waren  verhit. 
Wij  hebben  er  reeds  vroeger  op  gewezen,  dat  ijzer  in  den  inner- 
lijken  evenwichtstoestand  alleen  kan  koëxisteeren  met  een  oplossing, 
die  practisch  geen  ferri-ionen  bezat.  Verder  is  het  bekend,  dat  een 
oplossing,  waarin  ferri-ionen  voorkomen,  ijzer  duidelijk  verstoort  en 
sterker,  naarmate  de  ferri-ionen-concen tralie  grooter  is.  Het  is  ons, 
zooals  wij  reeds  vroeger  mededeelden  zelfs  gelukt  ijzer  passief  te 
maken  door  het  eenvoudig  in  een  geconcentreerde  oplossing  van 
ferri-nitraat  te  dompelen. 
In  een  oplossing,  die  ferri-ionen  bevat  is  de  potentiaal  van  het 
ijzer  dus  minder  negatief  dan  in  een  oplossing,  die  met  unair  ijzer 
koëxisteert,  welke  oplossing  practisch  vrij  van  ferri-ionen  is.  Het 
ijzer  vertoonde  dus  in  de  oplossing,  waarmede  ,,het  verschijnsel” 
verkregen  werd  niet  den  innerlijken  evenwichtspotentiaal,  maar  deze 
was  minder  negatief. 
Wanneer  nu  ijzer  in  een  dergelijke  \'loeistof  anodisch  tot  oplossing 
h Versl.  Kon.  Akad.  v.  Wet.  36,  1187  (1918). 
