1312 
De  gevonden  waarden  van  kunnen  nu  dienen  om  die  waarde 
bij  het  quadrupelpunt  te  berekenen. 
De  ligging  van  liet  quadrupelpunt  zou  gevonden  kunnen  worden 
door  graphiseh  het  snijpunt  te  be|)alen  van  de  beide  driephasenlijnen 
SSbÉt  SL^G.  Met  behulp  van  de  in  de  tabellen  1 — 6 vermelde 
gegevens  vindt  men  aldus  t = — 0.6  ± 0.2;  de  bijbehoorende  druk 
bedraagt  ca.  70  c.M.  kwik.  Nauwkeuriger  is  de  quadrupelpunts- 
lemperatuur  echter  als  volgt  te  berekenen. 
De  vloeistof  L,  is  onder  de  omstandigheden  van  het  quadrupel- 
punt een  verdunde  oplossing  van  zwavelwaterstof  in  water.  Duidt 
men  weder  door  a het  aantal  volumina  H^S  van  één  atmosfeer 
(gecorrigeerd  op  0°)  aan,  dat  in  één  volume  water  oplost,  dan  is  het 
aantal  grammolen  H^S,  dat  in  100  gram  water  oplost,  5.87.10”^  «7^ 
Was  H^S  een  niet-electroliet,  dan  zou  derhalve  de  vriespuntsdaling 
bedragen  5.87.10-^  aP.J  8.5°.  Vult  men  hierin  voor  « en  7^  de  oplos- 
baarheid bij  t=  —0.6°  (4.709)  en  den  graphiseh  gevonden  quadrupel- 
puntsdruk  (70)  in,  dan  vindt  men  een  vriespuntsdaling  van  0.4°; 
de  quadrupelpuntstemperatuur  bedraagt  dus  — 0.4°  C.  Kiest  men 
voor  a de  oplosliaarheid  bij  — 0.4°,  dan  brengt  dit  in  de  berekening 
geen  wijziging. 
Het  feit,  dat  zwavelwaterstof  in  water  gedeeltelijk  electrolytisch 
gedissocieerd  is,  brengt  in  bovenstaande  berekening  evenmin  ver- 
andering. De  dissocialie-constante  van  H.^S  bedraagt  (eerste  tra|)) 
ongeveer  K)-^.  De  verdunning  onder  de  omstandigheden  van  het 
vieiqihasenevenwicht  bedraagt  5.2,  de  dissociatiegraad  dientengevolge 
ongeveer  7.10 en  de  laatste  heeft  dus  geen  merkbaren  invloed  op 
de  ligging  van  het  quadrupelpunt. 
Om  nu  bij  deze  temperatuur  de  waarde  van  te  vinden,  moe- 
ten de  soortelijke  warmten  van  de  reageerende  stoffen  bekend  zijn. 
Daar  de  molecidaire  soortelijke  warmte  van  het  hydraat  (w  = 6) 
\'olgens  de  wet  van  Kopp  61.6  zou  bedragen  ')  en  de  soortelijke 
wai'inte  van  zes  molen  water  en  één  mol  zwavelwaterstof  108  -|- 
6.3=114.3  is,  is  de  algebraïsche  som  ca.  53.  De  correctie,  benoo- 
digd  voor  de  berekening  van  E.^  bij  het  quadrupelpunt  is  dus  53 
{t  0.4).  Het  gemiddelde  van  de  aldus  gevonden  waarden  is  in  de 
laatste  kolom  van  de  tabellen  4 — 6 vermeld. 
In  de  tabellen  4 en  5 \ertoonen  de  waarden  van  de  voorlaatste 
kolom  nog  merkbare  afwijkingen.  Dit  moet  toegeschieven  worden 
aan  de  kleine  temperatuurverschillen  tusschen  de  opvolgende  waar- 
nemingen. Om  deze  verschillen  nauwkeuriger  te  bepalen  werd  bij 
')  Nernst.  Theoretische  Chemie.  Gesetz  von  Dulong  und  Petit. 
