J332 
en  de  Z. -strook  op  de  Halbgitterplaten  6',  en  vergeleken.  Daarbij 
werd  gevonden  : 
Z. -strook : gewoon  beeld  6\  — verzwakt  beeld  6’,= 
= 13,78—11,63  = 2,15  (75) 
N. -strook-  gewoon  beeld  — -verzwakt  beeld  6’,  = 
= 13,78—11,48  = 2,30  (38) 
Hiernit  volgt  voor  de  absorbtie  va)i  liet  Halbgitter  in  eenheden 
van  de  voorloopige  schaal  2,22.  In  absolute  maat  van  grootteklassen 
werd  voor  deze  absorbtie  te  Potsdam,  volgens  opgave  van  Prof. 
Hertzspkung,  gevonden  1,963  gi-kl.  Dus  moeten  alle  hier  afgeleide 
intervallen  met  den  factor  0,884  vermenigvuldigd  worden,  om  ze  in 
grootteklassen  uit  te  drukken  (d.w.z.  een  10  X grootere  expositie 
geeft  een  winst  van  1,77  grkl.).  Ze  worden  dan 
- 4,  = 0'",84  ; 4,  4,  = 0'»,95  ; 4,  — A,  = 0'«,92  ; 
4,  — 4^  = 1»',02  ; 4^  ---  4^  = U’«,96. 
Om  ook  de  grootten  zelf  in  absolute  maat  te  kunnen  uitdrukken, 
werden  16  meest  heldere  sterren  gebruikt,  die  in  de  Göttinger 
Aktinometrie  voorkomen;  uit  de  helderheid  van  hnn  5^^^'  en  6*^*'  beeld 
werd  gevonden  : 
m 11,55  --  0,884  (voorl.  m — 11,55). 
3.  De  grenshe  kier  heden.  De  verschillen  in  gi-enshelderheid  zullen 
gelijk  zijn  aan  de  hier  gevonden  verschillen  in  helderheid  van 
dezelfde  sterren  bij  verschillende  exposities,  wanneer  de  waar- 
nemingsomstandigheden  volkomen  identiek  zijn.  Maar  deze  zijn 
niet  identiek.  Bij  de  opnamen  B en  4,  vertoont  elke  ster  twee 
gelijke  beelden ; men  telt  dus  alle  dubbele  beelden,  die  nog  juist 
zichtbaar  zijn.  Bij  de  opnamen  4,  4<  en  4^  daarentegen  moet 
men  een  zwak,  nog  juist  zichtbaar  beeldje  zoeUeii,  dat  zich  op  een 
bekende  plaats  naast  helderder  beelden  bevindt.  Is  de  kans,  dat  een 
sterbeeld  in  de  buurt  van  de  zichtbaarheidsgrens  door  de  fluctuaties 
in  de  omstandigheden  nog  juist  zichtbaar  is  = a,  dan  is  de  kans, 
dat  twee  gelijke  beelden  beide  zichtbaar  zijn  = «X  dus  in  dit  geval 
blijven  meer  sterren  onzichtbaar.  Bij  tellingen  als  op  B en  zal 
dus  systematisch  minder  geteld  worden  dan  op  de  wijze,  bij  A, 
enz.  gebruikt.  Voor  het  verschil  in  grenshelderheid  4, — 4,  zal  dus 
niet  het  boven  gevonden  verschil  in  helderheid  gebruikt  mogen  worden. 
Om  het  te  vinden,  waren  reeds  bij  de  telling  van  plaat  4 van 
die  hokjes,  waarin  later  van  alle  duidelijk  zichtbare  sterren  de 
grootte  zou  worden  bepaald,  kaartjes  geteekend  met  aanduiding  van 
alle  sterren,  die  2,  3,  4,  5 en  6 beelden  toonden.  Men  zoekt  nu  op, 
welke  grootte,  gemeten  op  B,  de  grens  vormt  tusschen  de  sterren. 
