T 
Natuurkunde.  — De  Heei'  van  der  Waals  biedt  een  mededeeling 
aan  van  den  Heer  J.  D.  van  der  Waai.s  Jr. : de  theorie 
der  vloeistofiorijvbui  II.” 
(Mede  aangeboden  door  den  Heer  H.  A.  Lorentz). 
^ 4.  Dichtheuhverdeelmg  in  een  vloeistof,  strooniende  in  een  krach- 
tenveld. Alvorens  over  te  gaan  tot  de  ,,wrijvi)ig  door  groepvorming” 
zidlen  wij  een  eenvoudiger  probleem  bes|)reken.  Wij  zullen  ons 
namelijk  voorstellen,  dat  een  gas  stroomt  in  een  kraelitenveld  en 
dan  nagaan  welke  wijzigingen  de  strooming  teweegbrengt  in  de 
diclitheidsverdeeling,  zooals  die  in  het  krachtenveld  zou  ontstaan, 
wanneer  er  geen  strooming  was.  Wij  zullen  ons  daarbij  weer  het 
eenvoudige  geval  denken,  dat  de  stroom  valt  in  de  .r-iichting  en  , 
dat  de  snelheid  kan  woiden  voorgesteld  door  u = az.  Wij  zullen  ! 
verder  ondei-stelleri  itiet  een  stationairen  stroom  te  doen  te  hebben,  i 
zoodat  in  een  in  de  rnimte  stilstaand  pnnt  de  dichtheid  en  de 
stroomsnelheid  constant  zijn. 
Om  nu  de  diclitheidsverdeeling  na  te  gaan,  die  dat  stationaire 
karakter  zal  vertoonen,  zullen  wij  aannemen,  dat  er  twee  oorzaken 
zijn,  waardoor  de  dichtheid  in  een  gegeven  pnnt  zou  kunnen  ver- 
anderen ; de  ,,molaire”  strooming  en  de  diffnsiestroom.  Het  is  niet 
te  ontkennen,  dat  deze  onderscheiding  artificieel  is  en  dat  de  veran- 
dering der  hoeveelheid  stof  in  een  rnimteëlement  natnnrlijk  altijd 
kan  gevonden  worden  nil  den  totalen  stroom,  die  door  de  begrenzings- 
vlakken  naar  binnen  stroomt.  Ik  zal  echter  onderstellen,  dat  deze  totale 
stroom  kan  gedacht  worden  samengesteld  te  zijn  nit  een  molairestrooming, 
waaraan  ik  de  ongewijzigde  snelheid  u = az  zal  toekennen  en  een 
stroom,  die  het  gevolg  is  van  de  ongelijkmatige  dichtheid  in  verband 
met  de  warmtebeweging.  Deze  laatste  zal  ik  met  den  naarn  ditfusie-  i 
stioom  aanduiden.  Verder  zal  ik  aannemen,  dat  men  de  verandering,  j 
die  door  elk  van  deze  beide  oorzaken  in  de  dichtheid  wordt  teweeg-  j 
gebracht,  kan  berekenen  onafhankelijk  \'an  de  andere  oorzaak.  i 
Wat  er  door  den  molairen  stroom  per  seconde  in  een  volume-  ! 
element  naar  binnen  komt  is: 
dn  Ö«  1 ' 
(/.?;  dy  dz  — — ti  -----  dx  dy  dz  , ....(10)  | 
dl  ■ èx  ■ i 
Om  de  bijdrage  van  den  difïiisiestroom  te  berekenen  zullen  wij 
