1064 
iii  toto  ditïereiitieert,  doch  het  voorste  eind  is  in  aanleg  het  oudste, 
en  successievelijk  groeit  nu  de  kiem  naar  achter,  uit,  de  achterwand 
van  den  kiem  is  dus  een  appositioneele  groeizone.  Terwijl  b.v.  bij 
den  tweeden  tand  de  eerste  of  voorste  lamelle  reeds  tamelijk  breed 
is,  en  goed  geditferentieeide  digitellenpapillen  draagt,  is  de  vijfde 
lamel  nog  slechts  als  een  kegelvormige  stomp  aan  den  achterrand 
van  den  aanleg  aanwezig,  en  is  van  de  zesde  en  zevende  lamel  nog 
niets  te  zien.  Bij  den  derden  molaar  springt  het  onvolledige  nog  veel 
duidelijker  in  ’t  oog. 
Wij  zien  dus  dat  er  overeenstemming  bestaat  in  de  ontwikkelings- 
verhoudingen  van  het  emailorgaan  en  van  den  mesenchymateuzen 
tandaanleg.  Wij  konden  vaststellen  dat  het  eerste  eenvoudiger  is 
gebouwd,  naar  gelang  men  meer  den  achterrand  nadert,  en  dat  deze 
achterrand  nog  eigenlijk  het  karakter  der  ongedifferentieerde  tand- 
lijst  bezit.  Ook  het  emailorgaan  verlengt  zich  nog  naar  achter  ex  enals 
de  mesenchymateuze  tandkiem. 
Het  beeld  dat  wij  nu  in  zijn  hoofdlijnen  van  aanleg  en  ontwik- 
keling van  de  olifantskies  kunnen  ontwerpen,  wijkt  af  van  dat 
bij  de  overige  zoogdieren.  Terwijl  toch  bij  deze  laatste  een  mesen- 
chymateuze tandkiem  zich  iristulpt  in  het  knopvormige  epitheliale 
emailorgaan  en  dit  daardoor  klokvormig  wordt,  waarna  in  hetzelve 
twee  centra  van  pulpavorming  optreden,  een  bukkaal  en  een  lin- 
guaal,  waardoor  een  enkelvoudig  emailseptum  ontstaat,  waarna  op 
de  tandpapil  de  sekundaire  papillen  ontstaan,  die  den  grondslagvoor 
de  toekomstige  knobbels  Vormen,  ziet  men,  dat  bij  den  olifant  een 
deel  der  tandlijst  zich  eerst  in  plooien  legt,  waardoor  het  toekomstig 
relief  van  den  mesenchy  mateuzen  tandkiem  in  bukko-linguale  richting 
reeds  wordt  bepaald.  Daarna  wordt  dit  geplooide  stuk  van  de 
tandlijn  afgesplitst,  en  vormt  het  emailoi’gaan.  Na  zijn  afsplitsing 
groeit  dit  stuk  nog  zelfstandig  naar  achter  uit,  en  op  gelijke  wijze 
verlengt  zich  ook  de  mesenchymateuze  tandkiem  naar  achter.  Bij 
dit  uitgroeien  naar  achter  worden  geleidelijk  de  lamellen  van  den 
kies  aangelegd,  totdat  het  voor  eiken  tand  vereischte  is  bereikt.  Met 
elke  lamel  van  den  mesenchy  mateuzen  kiem,  correspondeert  een 
zelfstandig  centrum  van  pulpadifferentiatie  in  het  emailorgaan.  Deze 
centra  volgen  dus  achter  elkander,  en  worden  onderling  van  elkander 
gescheiden  door  emailseptum,  die  dus  in  hun  ligging  telkens  met 
een  dal  tusschen  twee  lamellen  correspondeeren.  In  Figuur  10  is 
schematisch  een  lengtedoorsnede  door  den  geheelen  tandaanleg  weer- 
gegeven, waarbij  ik  mij  den  ontwikkelingsgraad  van  den  tweeden 
molaar  van  het  door  mij  onderzochte  object  als  voorbeeld  koos. 
Als  het,  voor  de  opvatting  van  de  morphologische  beteekenis  der 
