Physiologie.  — De  Heer  Zvvaardemakkk  biedt,  mede  namens  den 
Heer  F.  Hogewind,  een  mededeeling  aan  over 
ijecoeligheid  van  Gels'. 
Wordt  een  metalen  scl)ijf,  die  een  negatieve  lading  bezit,  door 
middel  van  een  of  andere  lichtbron  bestraald,  tlan  wordt  de  schijf 
ontladen.  Echter  niet,  als  de  schijf  eene  positieve  lading  bezit. 
Dit  feit  werd  het  eerst  gevonden  en  beschreven  door  W.  Hallwachs  ') 
in  1888,  en  is  bekend  onder  den  naam  van  lichtelectrisehe  gevoelig- 
heid of  Hallwachsetfect. 
De  ontlading  bleek  later  te  berusten  op  een  uitzending  van  elec- 
tronen  orider  den  invloed  van  het  licht,  en  wel  in  hoofdzaak  van 
het  nlti'aviolette  licht. 
Voor  het  ondei'zoek  maakt  men  dan  ook  liefst  gebruik  van  een 
aan  ultraviolette  sti'alen  rijke  lichtbron,  b.v.  ee.n  kools])itsen-boog- 
lamp,  waarvan  het  licht  direct,  of  met  Itehnlp  van  kwartslenzen  o[) 
de  metalen  schijf  wordt  geworpen.  Deze  is  met  behulp  van  een 
barnsteenen  staafje  geheel  geïsoleerd  opgesteld  en.  verbonden  met 
een  geaarden  electi-oscoop,  die  negatief  opgeladen  wordt. 
Om  den  belemmerenden  invloed  van  de,  in  de  lucht  vóór  de 
schijf  opgenomen,  electronen  te  voorkomen,  wordt  vóór  de  metalen 
plaat,  op  ± 1“/,  c.iM.  afstand,  een  draadwerk  van  geoxydeerd  ijzer- 
gaas, dat  zelf  zeer  weinig  lichtelectrisch  gevoelig  is,  opgesteld.  Dit 
draadwerk  wordt  positief  opgeladen  tot  een  [)Otentiaal  vian  50  a 100 
volt  en  neemt  de  uitgezonden  electronen  oogenblikkelijk  op. 
Door  het  netwerk  heen  wordt  de  schijf  bestraald,  waarbij  terstond 
de  electroscoop  aanvangt  zich  te  ontladen.  De  snelheid  der  ontlading, 
gemeten  door  den  z.g.  halfwegtijd,  is  daarbij  een  maat  voor  de  lieht- 
electrische  gevoeligheid  der  schijf. 
Volgens  Haelwachs  zijn  lichtelectrisch  gevoelig: 
De  metalen,  het  sterkst  de  alkalimetalen,  dan  Al,  Mg,  Zn,  etc. 
' Vele  metaalverbindingen:  oxyden,  chloriden,  bromiden,  etc. 
Vele  mineraliën. 
Vele  kleurstoffen  b.v.  anilinekleurstoffen,  ook  hunne  oplossingen 
in  water. 
b Marx,  Handb.  der  Radiologie.  Hallwachs,  Lichtelektricitat.  1915.  Bd.  Illb. 
S.  245. 
70 
Verslagen  der  Afdeeling  Natuurk.  Dl.  XXVIl.  A‘'.  1918/19. 
