1107 
bedraagt  derlialve  de  öiiielteiiergie  ot'  siiieltwaniite  van  n Jiiolen  B. 
Duidt  rneii  de  smeltwarmte  van  één  mol  B aan  door  (3,  dan  is  dus: 
E,  — E,=nQ (1) 
Past  men  op  beide  driepliasenevenwicliten  de  vergelijking  van 
Clapeyron  toe,  waarbij  de  indices  1 resp.  2 weder  op  de  even- 
wichten  SSb(^  ‘‘©sp-  SLG  betrekking  liet)ben,  dan  volgt  : 
dT 
AP, 
dT 
AF, 
(2) 
waarin  Qj  en  (3,  ée  transformatiewarmten  voorstellen. 
Verwaarloost  men  Vs  en  Vt  t.  o.  v.  Vg,  wat  geoorloofd  is, 
wanneer  de  dichtheid  van  de  gasphase  klein  is  t.  o.  v.  die  der 
andere  phasen  (druk  van  het  qnadrnpelpunt  C kleiner  dan  of  in  de 
buurt  van  één  atmosfeer)  en  past  trien  op  de  gasphase  de  wet  van 
Boyle  toe,  dan  is : 
■idT 
dT 
RT 
en 
dF^ 
■ (3) 
Hieruit  volgt  bij  integratie  onder  de  aanname,  dat  en  geen 
tempei-atuurfuncties  zijn ') : 
0 Deze  aanname  duidt  aan,  dat  de  algebraïsche  som  van  de  soortelijke  warmleu 
(die  van  het  gas  bij  constanten  druk)  van  de  aan  de  transformatie  deelnemende 
stoffen  nul  is.  Men  kan  dit  voor  het  evenwicht  vloeistof-gas  gemakkelijk  als  volgt 
dQ  Q 
inzien.  Uit  de  vergelijking  van  Clausius  — = h — H + — , waarin  k en  H de  soor- 
dl  1 
telijke  warmten  van  gas  en  vloeistof  langs  de  grenslijn  voorstellen  (van  der  Waals — 
'dP'' 
Kohnstamm.  Thermodynamik.  I.  S 67)  en  uit  de  betrekking  h = Cv-\-  Tl 
dP\  /rfr 
dTjXVT, 
dv 
(Ibid.  I.  S.  34,  Gl.  Ila;  de  index  gr  duidt  aan,  dat  — langs  de  grenslijn  gemeten 
dl 
wordt)  volgt  ^ = fv — H Indien  voor  de  gasphase  de 
dl  \dT Jy  \dTJgr  1 
wet  van  Boyle  doorgaat,  kunnen  de  beide  laatste  termen  van  het  tweede  lid  van 
dQ 
deze  vergelijking  door  R vervangen  worden  en  krijgt  men  — = Cp — H-  Op  ana- 
loge wijze  leidt  men  af,  dat  ook  voor  de  in  den  tekst  beschreven  driephasen- 
evenwichten  een  dergelijke  formule  geldt. 
Indien  de  algebraïsche  som  van  de  soortelijke  warmten  van  nul  verschilt,  mag 
de  geïntegreerde  vergelijking  4 slechts  voor  een  klein  temperatunrtraject  gebruikt 
worden;  uit  de  gevonden  waarde  van  Q moet  dan  de  transformatiewarmte  bij  het 
quadrupelpunt  berekend  worden.  Een  dergelijke  berekening  volgt  bij  de  bespreking 
der  quantitatieve  gegevens.  Ten  slotte  zij  opgemerkt,  dat  als  Q geen  temperatuur- 
functie  is,  de  transformatieenergie,  die  RT  kleiner  is,  wel  van  de  temperatuur  af- 
hangt. De  variatie  in  E,  door  deze  correctie  teweeggebracht,  is  gewoonlijk  klein 
t.  o.  V.  de  waarden  van  Q en  E.  (Zie  de  tabellen  met  de  quantitatieve  gegevens 
in  de  volgende  verhandeling). 
