J 192 
doen  na  het  ophouden  van  het  tramx'erkeer ; dan  echter  was,  tenzij  j 
de  schommelingen  in  de  magnetische  declinatie  groot  waroi,  de 
atlezing'  tot  O.i  m.M.  geheel  betrouwbaar. 
Een  der  toestellen  ABC  was  bevestigd  aan  een  stevig  statief,  dat 
fijn  regelbare  verplaatsingen  in  drie  loodrecht  op  elkander  staande 
richtingen  toeliet. 
Ten  einde  bij  de  |)i'oeven  het  kwik  op  te  vangen  waren  in  een  i 
verticaal  geplaatste  4 c.M.  glazen  buis  twee  van  boven  open  verti-  I 
cale  gleuven  gemaakt,  waardoor  de  buizen  B geschoven  werden;  i 
de  kwiksti'alen  spoten  tegen  de  binnenzijtle  der  glazen  buis  en  het  ! 
kwik  -werd  opgevangen  in  een  onder  de  buis  geplaatst  bekerglas;  j 
op  deu  bovenrand  der  buis  werd  een  houten  ring  met  glazen  \’enster 
gelegd,  waardoorheen  de  stralen  door  een  binoculair  microscoop  i 
met  J5-malige  vergrooting  konden  worden  waai'genomen.  I 
Bij  goede  openingen  in  de  buizen  B ontstonden  zeer  fraaie  kwik-  j 
straaltjes,  die  over  een  lengte  van  een  paar  centimeter  geheel  het  j 
uiterlijk  hadden  van  metaaldraden,  zoodat  ook  de  dikte,  met  micros- ' 
coo|»  van  oculair-micrometer  voorzien,  gemeten  kon  worden;  bij  de  i 
hier  besproken  pi-oeven  was  de  diameter  van  den  eenen  straal  0.10  i 
m.M.,  \'an  deu  anderen  0.13  m.M.  Soms  waren  op  de  stralen  dik-  j 
kere  en  dunnere  gedeelten;  iets  verder  dan  liet  gladde  deel  werden 
de  stralen  dotter  door  het  vormen  van  druppeltjes. 
Ijiet  men  den  eenen  straal  den  anderen  langzaam  nadei-en  en 
raakten  slechts  de  oppei-vlakten  elkander,  zoo  behielden  de  stralen 
voor  het  grootste  deel  hun  lichting  en  vormde  zich  bij  de  aanraking 
een  dun  vliesje;  l»ij  centrale  botsing  der  stralen  was  het  vlak  van  j 
dit  vliesje  loodrecht  op  het  vlak  der  stralen  ; het  vlies  bestond  voor  I 
het  grootste  deel  uit  fijne  druppeltjes.  i 
Voor  het  verkrijgen  van  den  verwarmden  straal  was  om  het  | 
bo\'engedeelte  van  buis  B een  16  c.M.  lange,  nauwsluitende  rood- 
koperen tuiis  geschoven  en  deze  werd  door  een  er  onder  geplaatste  j 
gasvlam  verwarmd ; de  temperatuur  kon  hierdoor  ook  onder  hel  | 
spuiten  zeer  hoog  worden,  hetgeen  o.  a.  bleek  toen  eenmaal,  onmid-  j 
dellijk  na  de  proef,  de  overdruk  in  A werd  weggenomen  en  het 
toestel  brak  door  de  groote  hoeveelheid  plotseling  zich  ontwikkelende  [ 
damp  uit  de  oververhitte  vloeistof.  Het  kwam  ons  bij  dit  onderzoek  ! 
niet  noodig  voor  de  temperatuur  met  groote  nauwkeurigheid  te  be-  j 
palen,  het  was  voldoende  deze  te  schatten  o.  a.  uit  de  hoeveelheid  j 
van  den  ontwijkenden  damp.  j 
Onderstaande  tabel  geeft  als  voorbeeld  een  der  genomeri  reeksen  i 
van  |)roeven  die  alle  goed  met  elkander  overeenstemmen.  Daarin  zijn 
de  getallen  van  kolom  2 en  3 de  atlezitigen  op  de  schaal  in  millimeter, 
