J229 
standpunt  van  ti-iinorphie  verwacliten,  dat  de  dissociatie  in  enkel- 
moleculen  des  te  vollediger  zal  zijn  naarmate  de  tijdsduur  van  ver- 
hitten grooter  en  de  temperatuur  Iiooger  is.  Dit  hebben  de  genoemde 
onderzoekers  dan  ook  voor  het  58°  zuur  (Idz.  239j  en  het  68°  zuur 
(blz.  211)  gevonden,  waarbij  slechts  5—  7 m.gr.  in  elk  ca|)illair 
buisje  gebracht  werden.  Proeven  met  10 — 50  m.gr.  van  het  68° 
zuur  in  grootere  capillairen  gaven  tot  residtaat  dat  zelfs  een  ver- 
hitten gedurende  25  minuten  op  70°  niét  in  staat  was  ook  maar 
een  enkele  maal  eeti  blijvende  omzetting  in  het  42°  zuur  te  bewer- 
ken, terwijl  bij  gebruik  van  5 — 7 m.gr.  van  dit  zuur  er  4 van 
10  proe\’en  een  omzetting  gaven  na  10  minuten  verhit len.  Ditzelfde 
werd  reeds  door  andere  onderzoekers  medegedeeld,  n.1.  dal  grootere 
hoeveelheden  moeilijker  worden  omgezet  dan  kleine. 
Het  voorkomen  van  kernen  kan  dit  zeer  wel  verklaren.  Stel  toch 
dat  men  bijvoorbeeld  de  dissociatie  \'an  het  68°  zuur  zoover  brengt 
dat  er  in  20  mgr.  stof  nog  2 kernen  zijn  en  dat  men  nu  in  staat 
is  de  stof  in  4 gelijke  deelen  te  verdeelen,  dan  zouden  in  2 deelen 
hoogstens  elk  1 kern  voorkomen  en  in  2 deelen  geen  kern ; men 
krijgt  dus  dat  hij  gebiaiik  van  5 mgr.  stof  bO^/^  in  42  zuur  omgezet 
wordt  bij  de  gebruikte  temperatuur  en  verhittingsduur.  Had  men  de 
verdeeling  echter  niet  aangebracht  dan  zouden  de  20  mgi-.  waarin 
2 kernen  zijn,  dadelijk  of  na  enkele  uren  in  68°  zuur  overgegaan 
zijn ').  Nu  is  het  gemakkelijk  in  Ie  zien,  dat  wanneer  de  kans  van 
totale  omzetting  voor  5 m.gr.  bO^^^  is,  deze  voor  10  mgr.  257o, 
20  rngr.  12.57o,  40  mgr.  6.257o  enz.  is,  m.  a.  w.  de  kans  voor  een 
totale  omzetting  bij  die  temperatuur  en  verhittingsduur  woi'dt  bij 
gebruik  van  grootere  hoeveelheden  steeds  kleiner,  juist  wat  men 
gevonden  heeft. 
Stobbe  en  Schönburg  hebben  voor  elke  proef  maar  10  buisjes 
verhit,  zoodat  de  door  hen  verkregen  getallen  zeker  niet  als  gemid- 
delden te  gebruiken  zijn.  Bij  70°  verhitten  van  het  68°  zuur  ge- 
durende 10  min.  vinden  zij  bijvoorbeeld  bij  gebruik  van  5 — 7 mgr. 
stof  4 buisjes  omgezet  van  de  10  (in  het  geval,  dat  een  deel  bij 
42°  en  een  ander  deel  bij  68°  smolt  is  geen  totale  omzetting  ver- 
kregen) terwijl  bij  100°  er  ook  maar  4 van  de  10  een  omzetting  in 
42°  zuur  vertoonden.  Bij  70°  zal  dus  het  gemiddelde  allicht  heel 
wat  lager  zijn  geweest.  Neemt  men  aan,  dat  het  407o  bij  70°  voor 
10  minuten  verhitten  was,  dan  nog  zou  de  kans  om  een  totale 
b Hierin  ligt  ook  de  oorzaak  van  het  door  Stobbe  en  Schönburg  waarge- 
nomen verschijnsel,  dat  in  de  capillairen  sommige  gedeelten  bij  42^  en  andere  bij 
68°  of  58°  smolten. 
