Natuurkunde.  — De  Heer  Zeeman  biedt,  mede  namens  Mej.  Dr. 
A.  Snetheage  een  mededeeling  aan;  De  voortplanting  van  het 
licht  in  bewegende,  doorschijnende,  vaste  stof  en.  II.  Metingen 
over  het  Fizeaa-efect  in  kwarts”. 
In  mededeeling  1 is  de  toestel  beschreven,  die  voor  het 
onderzoek  van  liet  Fizean-effect  in  vaste  stoffen  geschikt  is  gebleken. 
Wij  hebben  nn  proeven  met  kwarts  genomen,  dat  in  de  richting 
van  de  optische  as  door  de  lichtbundels  werd  doorloopen.  Tot  de 
keuze  van  deze  stof  werden  wij  geleid  door  de  overweging  dat  in 
het  algemeen  kristallen  de  meest  homogene  lichamen  zijn,  die  wij 
kennen  en  de  verstrooiing  van  licht  in  een  kristal  uiterst  gering 
moet  zijn  wegens  de  regelmatige  strnctnnr  van  het  kristal.  ') 
Zooals  ons  echter  later  is  gebleken  is  het  beste  optische  glas  voor 
ons  doel  in  sommige  opzichten  gelijk  te  stellen  met,  in  andere  op- 
zichten te  verkiezen  boven  kwarts. 
Bij  eenige  reeksen  van  proeven  werden  gebruikt  10  kwarts  staafjes 
geleverd  door  de  tinna  Steeg  en  Reuter  met  eindvlakken  loodrecht 
op  de  optische  as  en  van  de  afmetiïigen  10  X 1,5  X Later 
werden  nog  daaraan  toegevoegd  4 dergelijke  staafjes  door  de  firma 
A.  Hilger,  Ltd.  geleverd.  De  staafjes  werden  voor  een  reeks  van 
proeven  vereenigd  tot  een  kolom  van  100  cM.  lengte,  in  een  tweede 
reeks  tot  een  kolom  van  140  cM.  Zij  werden  achter  elkaar  geplaatst 
in  een  gleuf,  die  gefreesd  was  in  een  houten  balk  die  ^lan  het 
bewegingsapparaat  met  4 zware  schroeven  was  vastgemaakt.  De 
verschillende  staafjes  zijn  van  elkaar  gescheiden  door  een  gummi- 
schijtje  met  een  ronde  opening  van  omstreeks  13  mM.  middellijn, 
leder  kwartsstaafje  rust  in  de  gleuf  van  15  mM.  diepte  en  wordt 
van  boven  gedrukt  door  2 koperen  plaatjes,  die  met  schiueven  in 
het  bovenvlak  van  de  bonten  balk  zijn  bevestigd,  terwijl  onder  de 
plaatjes  een  stuk  knrkblad  is  aangebracht.  De  aan  de  einden  van 
de  gleuf  overblijvende  i'iiimte  wordt  door  een  stuk  koperen  buis 
aangevnld.  Stevige  koperen  platen  die  de  balk  omvatten  sluiten  aan 
de  einden  de  gleuf  af. 
2.  Bij  het  inbrengen  van  de  kwartsstaafjes  in  de  gleuf  werd  op 
de  volgende  wijze  te  werk  gegaan.  Nadat  de  interferentie-strepen 
op  groote  duidelijkheid  waren  ingesteld,  en  de  balk  op  den  toestel 
’)  Lorentz.  Théories  statistiques  en  thennodynamique,  p.  42. 
