1464 
liet  punt  waarvan  men  de  verplaatsing  in  een  experiment  met  wit 
licht  zou  wenschen  Ie  meten.  Ook  bij  invallend  monochi-omatisch 
licht  kan  men  van  het  centrum  van  den  centralen  band  spreken.  Het 
is  het  [iiiul  dat  o|)  zijn  plaats  blijft  bij  draaiing  en  bij  nauwer  en 
wijder  worden  van  de  interfereutiestrepen,  door  alle  oorzaken  die 
niet  van  het  FizKAü-etFect  afhangen.  De  plaats  van  het  centrum  kan  met 
behidp  van  den  horizontalen  en  den  beweegbaren  vei’ticalen  kruisdraad 
iii  den  kijker,  woi'den  bepaald,  door  intusschen  met  den  compensator 
de  interfereutiestrepen  eenige  wijziging'  te  laten  ondergaan  waar- 
door het  centrum  van  zelf  in  het  oog  valt. 
Is  het  centrum  bepaald,  dan  wordt  de  beweegbare  verticale  draad 
een  bepaald  aantal  strepen  verschoven  opdat  op  de  foto  deze  draad 
niet  storend  zal  kunnen  zijn  bij  het  uitmeten. 
Op  één  photographisch  plaatje  worden  nu  een  reeks  opnamen 
gemaakt  waarbij  de  bewegingsrichtingen  van  de  kolom  elkaar  afwisselen. 
Het  waai'genomen  effect  wordt  uil  de  verplaatsing  van  het  centruoi 
afgeleid.  Plaatjes,  waarbij  eerie  aanmerkelijke  draaiing  van  de  inter- 
ferentiesti'epen  is  opgetreden,  werden  verworpen. 
5.  De  \olgende  kleine  tabel  kan  als  voorbeeld  dienen  van  de 
uitkomsten  verkregen  door  uitmeting  van  een  plaatje  opgenomen  met : 
Groen  licht  .^  = 5380  A.E. 
Nummer 
van  het 
plaatje 
Maximum 
snelheid 
in  cM. 
Lengte 
kolom 
kwarts 
in  cM. 
Waarge- 
nomen 
effect 
Effect  gered, 
op  1 M.  kwarts 
en  max.  snel- 
heid 10  M. 
Middel- 
waarde 
voor  het 
plaatje 
48 
750 
100 
92 
123 
1 
137 
183  i 
118 
157 
152 
99 
132 
125 
167 
De  effecten  zijn  opgegeven  in  duizendsten  van  den  streepafstand. 
lu  het  geheel  werden  voor  groen  licht,  / = 5380  A.E.,  de  waar- 
nemingen van  11  plaatjes  voor  de  berekening  gebruikt.  Te  zamen 
worden  daardoor  51  waarden  voor  het  waargenomen  effect  ge- 
vonden, daar  niet  op  alle  plaatjes  evenveel  opnamen  zijn  genomen 
als  op  N°.  48.  De  gebezigde  snelhederi  lagen  tnsschen  750  en 
950  C.M.,  de  lengte  der  kwartskolom  was  voor  9 plaatjes  100 
en  voor  twee  140  c.M.  De  verkregen  waarden  kunnen  nu  op 
