110 
Is men tevreden met een benaderende methode, die alleen exact 
is voor een praktisch monocliromatischen bundel, en wel voor 
een van één bepaalde frequentie, dan kan men den phasesprong 
— wel zonder cjlinderlenzen bereiken, n.1. met behulp van een 
scheefhoekig parallelepipednm, Avaarin het licht totaal Avordt gere- 
flecteerd. Men kan nu met den ongewijzigden interferometer van 
Michelson werken (men heeft het paralellepipedum slechts in een 
der armen te zetten en een rechthoekig in den anderen; fig. 9), maar 
moet nu met licht werken, dat van te 
voren öf in öf loodrecht op het teekenvlak 
is gepolariseerd. Voor Natrinmlicht b.v., 
welks trillingsrichting loodrecht op het 
teekenvlak staat, moet <( r/) = 51°20'2r' 
zijn ; dan bedragen de 4 phasesprongen 
3jr 
Fig. 9 . 11.1. te zamen — ^). Echter hangt cp niet 
zoo sterk van de golflengte af, dan dat hetzelfde jiaralellepipedum ook 
niet voor naburige spectraallijnen zou zijn te gebruiken. Na eenige 
± (n^— 1) cos 674°— 1 
berekeningen vindt men nl. cos 2rp = waarin n 
n‘‘ 
jje brekingsindex is. 
Tenslotte betuig ik Prof. Ornstein en Prof. Jui.ius hartelijk dank 
voor hun wenken en belangstelling, bij dit onderzoek ondervonden. 
Het onderzoek, dat Prof. Ornstein mij oorspronkelijk opdroeg, was 
de eerste stap op den weg, Avaarlangs ik tenslotte den kunstgreep 
gevonden heb, die in staat zou blijken te zijn het vraagstuk theore- 
tisch volkomen op te lossen. 
Ik heb den logischen gedachtengang, die hiertoe geleid heeft, ook in 
de mededeeling gevolgd, omdat dan vanzelf door de beschouwingen 
over de vier puntengroefien P, P' , P”, P"' als tweede stelling be- 
wezen kon worden, dat de gezochte energieverdeeling door geen 
der gebruikelijke instrumenten kan bepaald worden, hoe men de 
hiermee gedane waarnemingen ook combineert. De phasesprong, 
onafhankelijk van de golflengte en verschillende van -Jt, was dus 
niet alleen een mogelijke, doch ook een noodzakelijke kunstgreep 
om tot het gestelde doel te komen. 
Instituut voor Theoretische N atuurkunde. 
Utrecht, Mei 1919. 
M Voor y zou het paralellepipedum een onbruikbaren vorm krijgen; brekings- 
index = 1,5153 voor licht croAvnglas. 
