140 
in de buisjes was opgevangen, liet ik stollen ; het tweede bevatte 
lichtrood gekleurd serum en spectroscopisch oxyhaemoglobine. Na 
24 uur was de bouillon uit kolfje II na licht cent rif ugeeren oin de 
erithrocyten te verwijderen, nog duidelijk troebel; dat van kolfje I 
helder. Beide bleken steriel te zijn. 
Thans rest nog de vraag, waaruit de troebeling bestaat. Doet men 
in bouillon wat meer haemoglobine-oplossing en laat dit in de broed- 
stoof staan, dan krijgt men den volgenden dag een troebele vloeistof 
en een rood neerslag. Dit laatste lost niet of heel moeilijk op in 
zuren, gemakkelijk in verdunde alkaliën. De oplossing vertoont geen 
duidelijke absorptiestrepen in den spectroscoop ; brengen wij er een 
weinig zwavel-ammonium bij, dan krijgen wij direct een duidelijke 
streep, karakteristiek voor het haemochromogeen. Voegen wij eerst 
cyaankali toe, daarna zwavel-ammonium, dan krijgen wij twee 
streepen, waarvan de linksche iets naar het rood is verschoven in 
vergelijking met de bovenstaande streep. Dit alles wijst uit, dat wij 
te doen hadden met haematine. 
Blijkbaar hebben wij dus een autolyse van het haemoglobine. Het 
globine zal in de meeste gevallen, daar de bouillon niet precies 
neutraal is, wel opgelost blijven ; in neutrale zoutsolutie kan het 
echter tot de troebelingen bijdragen. Wil men de troebelingen van 
haemoglobine in zoutoplossing krijgen, dan moet men zeer verdunde 
haamoglobine-oplossingen nemen, ander blijft zij uit. Dit komt, omdat 
de reactie van de zoutsolutie verandert door toevoeging van veel 
haemoglobine-oplossing. 
Het troebel worden van buisjes bouillon bij 37° met bloed, dat 
geruimen tijd geleden aan het lichaam is ontnomen, een welbekend 
feit voor ieder,- die veel met deze cultuurvloeistof werkt, berust 
natuurlijk op hetzelfde feit: autolyse en het vormen van haematine. 
Resumeerende kunnen wij dus zeggen, dat de door von Angbrer 
beschreven troebeling van bouillon, na inbrenging van filtraat van 
bloed van ernstige grieplijders, niet specifiek is, maar overal daar 
moet optreden, waar in het levend organisme in het bloed belang- 
rijk verval van erythrocyten plaats heeft gevonden. De troebeling 
is geen virus, maar haematine (en globine), ontstaan uit het aan- 
wezige haemoglobine. 
Amsterdam. Laboratorium voor de Gezondheidsleer 
der üniversiteit. 
