Scheikunde. — De Heer Hollïiman biedt eene mededeeling aan 
van de Heeren E. H. Büchner en J. Kalff over : ,,von Weimarn’s 
theorie over den colloidalen toestand”. 
(Mede aangeboden door den Heer Jaeger). 
Een der belangrijkste inzichten, die de onderzoekingen der laatste 
tien jaren op het gebied der colloidchemie hebben gebracht, is zonder 
twijfel dit, dat men niet heeft te onderscheiden tusschen colloidale 
en kristallijne stoken, doch tnsschen den colloidalen en den kristal- 
lijnen toestand. Het aantal stoffen, die men steeds alleen in den 
kristallijnen vorm had gekend, doch later ook als colloid had leeren 
bereiden, was reeds meer en meer toegenomen, toen von Weimarn 
zijn onderzoekingen begon. Maar aan hem komt toch de verdienste 
toe, door een systematische studie aangetoond te hebben, onder welke 
condities men een bepaalde stof kristallijn, onder welke men haar 
colloidaal krijgt, en te hebben laten zien, dat men de juiste voor- 
waarden kiezende in staat is zeer vele, waarschijnlijk alle, kristallijne 
stoffen ook in den colloidalen vorm te brengen. Deze vondsten hebben 
wel de haar toekomende erkenning gevonden, doch zij schijnen 
niemand aanleiding tot nadere bestudeering gegeven te hebben, ofschoon 
er toch talrijke vragen rijzen. Waarschijnlijk is dit hieraan te wijten, 
dat VON Weimarn zijn experimenteele resultaten , bedelft onder uitge- 
breide theoretische bespiegelingen, die verre van duidelijk zijn, en 
de lezing zijner verhandelingen uiterst moeilijk maken. De funda- 
menteele beteekenis van zijn werk maakt het echter wenschelijk, 
meer aandacht er aan te wijden en het aan een kritische beschouwing 
te onderwerpen. 
Voor heden zullen wij ons bepalen tot wat von Weimarn de wet 
der overeenstemmende toestanden der kristallisatieprocessen noemt. 
Wat deze wet inhoudt, zij allereerst uiteengezet. Wij zullen ons 
daarbij houden aan het boek ,,Zur Lehre von den Zustanden der 
Materie”, zijnde dit het laatste ons toegankelijke geschrift van den 
auteur, hetgeen, naar wij moeten aannemen, zijn definitieve meeningen 
bevat; wij hopen hem bij onze beschouwing geen onrecht te doen, 
al maakt hij het zijn lezers niet gemakkelijk, zijn gedachtengang te 
volgen. 
VoN Weimarn heeft in het bijzonder met één stof geëxperimenteerd 
10 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVIII. A". 1919/20. 
