146 
en die zeer uitvoerig onderzocht, namelijk met BaSO^. Bereiden we 
dit door zeer verdunde oplossingen (0,001 n.) van een barjumzout 
en van een sulfaat bij elkaai' te brengen, dan duurt het enkele 
minuten, voordat zich eenige opalescentie vertoont, en enkele uren, 
vooi- het neerslag zich afzet. In den aan vang hebben wij dus, wat 
men gewoonlijk een suspensie noemt; daaraan gaat, zoo mag men 
stellig aannemen, een stadium vooraf — gedurende de genoemde 
paar minuten, dat men niets ziet — waarin de deeltjes van het 
BaSO^ nog kleinere afmetingen hebben dan die eener suspensie, en 
het geheel dus volgens de tegenwoordige opvatting als een colloidale 
oplossing, een sol, is te beschouwen. Uit minder verdunde oplossingen 
(0,01 tot 0,75 n.) krijgen we een duidelijk kristallijn neerslag, uit 
geconcentreerde oplossingen eindelijk ontstaat een geleiachtig preci- 
pitaat, ja bij de allersterkste (7 n.) slaagt men er zelfs in, een door- 
zichtige uit groote cellen bestaande gelei te maken, als men slechts 
de eene oplossing druppelsgewijs in de andere laat vloeien. Met dit 
voorbeeld wordt duidelijk gedemonstreerd, dat een stof al naar de 
wijze van haar ontstaan, in het bijzonder naar gelang van de con- 
centraties der reageerende oplossingen, zich in den vorm van een 
sol of gel, beide vormen van den colloidalen toestand, of als kristal 
afscheidt. 
Een groot aantal andere zouten werden, meer of minder uitvoerig, 
op dezelfde wijze onderzocht en leverden resultaten, die met de 
bovengenoemde overeenstemden. Al deze zouten zijn, wat men on- 
oplosbaar, hoogstens moeilijk oplosbaar noemt; dit is een voorwaarde 
voor het gelukken van de bereiding van den colloidalen toestand. 
Is de oplosbaarheid in water te groot, zooals bij NaCl en dergelijke, 
dan worden organische oplosmiddelen, alcoholen of benzol, gebruikt. 
Men kan dan of ’t NaCl laten ontstaan bijv. uit ferrichloride en 
natriumaethylaat in absoluten alcohol'), óf een oplossing van NaCl 
in methylalcohol gieten in aether. In ’t eerste geval krijgt men een 
geleiachtig precipitaat van NaCl, in het tweede een sol, waaruit zich 
na verloop van tijd een volumineus, ,,amorph” neerslag afzet. 
Tot zoover de experimenten van von Weimarn, die wel schijnen 
aan te toonen, dat er een verband bestaat tusschen het voorkomen 
als colloid en de oplosbaarheid der stof in het gekozen medium. 
Wat nu de algemeene qualitatieve uitkomsten betreft, daarmee kun- 
nen w’ij ons vereenigen. Wij hebben verscheidene van von Weimarn’s 
proeven herhaald, wij hebben ook enkele zouten als colloid gekregen, 
die hij niet vermeld heeft, en wij hebben daarbij steeds bevestigd 
1) Grimaux, G.R. 98, 105, 1884. 
