N, = Nj of ~ Dit zou nu, volgens onze opvatting van een 
Lj L, 
wel, pas de wet der overeenstemmende toestanden kunnen worden 
genoemd. En om deze te toetsen hebben wij in de eerste plaats een 
aantal experimenten uitgevoerd met verschillende zouten, wier op- 
losbaarheid sterk uiteen liep. Zooals reeds opgemerkt, geeft v. W. 
alleen over -het BaSO^ en het nog te bespreken Ai(OH), cijfers; van 
eenige, als CaSO^, AgCl(Br,J), PbSO^, PbCl^ vermeldt hij, dat ze 
uitvoerig zijn onderzocht, zonder meer; van een groot aantal andere 
zegt hij slechts, dat hij ze in alle mogeüjke neerslagsvorraen heeft 
gekregen. Wij hadden dus voor de toetsing ons eigen cijfermateriaal 
te zoeken en te bepalen. 
Het gemakkelijkste middel om na te gaan, of een stof in den 
geleiachtigen toestand is te krijgen, bleek ons de methode van v. W. 
die hierin bestaat, dat men een druppel van de eene oplossing in 
de andere vloeistof, die zich in een reageerbuis bevindt, laat vallen. 
Zooals V. W. besciireven heeft voor het BaSO^, overtrekt zich dan 
(bij voldoende concentratie) de druppel met een volkomen doorzichtig 
huidje van BaSO^ ; hij zakt dan uit, en valt ten slotte op den bodem, 
maar geruimen tijd blijft het huidje geheel helder. Langzamerhand 
echter wordt het wit troebel; de submikroskopische kristalletjes, 
waaruit liet bestaat, groeien aan; de colloidale toestand gaat in den 
grofkristal lijnen over. Men kan dit ook met grootere hoeveelheden 
gedaan krijgen, maar de druppel methode is het eenvoudigst en 
duidelijkst, daar 6f de druppel helder is, en hoe lang hij helder 
blijft, zeer gemakkelijk is waar te nemen ^). 
Juist dit laatste is ook van belang, want de duur van het helder 
blijven is een maat voor de stabiliteit van den colloidaien toestand. 
En zooals wij den colloidaien toestand pas krijgen bij groote con- 
centraties, zoo zal ook, naar men mag verwachten, zijn stabiliteit 
toenemen, naarmate de concentratie toeneemt, d. w. z. — ais wij op 
de formule letten — naarmate P grooter is. Wij hebben dus niet alleen, 
dat een colloidaal neerslag voor een stof met grooter L pas mag 
ontstaan bij grooter P, maar ook, dat het bij een stof met grooter 
L bij bepaalde P minder stabiel is, sneller in den grofkristallijnen 
toestand moet overgaan. Wel is waar, heeft men bij deze werkwijze 
een der stoffen in overmaat, doch wij hebben ons overtuigd, dat dit 
geen invloed heeft; wij hebben nl. steeds zoowel een druppel A bij 
b Het is ook een scherp criterium, veel beter aan te geven dan de vorm van 
een neerslag, die zich slechts als vlokkig, of geleiig of samenhangend enz. laat 
beschrijven. 
