151 
de vloeistof B gevoegd, als omgekeerd een druppel B bij A. Daar 
dit hetzelfde resultaat had, mogen wij aannemeii, dat ook bij het 
samenbrengen van gelijke hoeveelheden dezelfde uitkomst zou zijn 
verkregen ^). 
Wat het BaSO^ betreft, kunnen wij de proeven van v. W. geheel 
en al bevestigen ; al naar gelang van de concentratie der reageerende 
oplossingen verkrijgt men solen en suspensies, kristallijne en vlokkige 
geleiachtige neerslagen, en tamelijk bestendige heldere of troebele 
geleien. Wij hebben slechts op te merken, dat men niet zijn toevlucht 
behoeft te nemen tot de minder voorkomende zouten baryumrhodanide 
en mangaansulfaat. v. W. heeft deze gekozen wegens de mogelijk- 
heid om daarvan oplossingen tot 7 normaal toe te maken ; men kan 
echter ook met baryu ra bromide en -jodide eenerzijds, ammonium- 
sulfaat anderzijds ver genoeg komen, om de geleien te kunnen 
bereiden. 
Dezelfde proef hebben wij nu genomen met CaSO^ uit CaJ, en 
(NH/j, SO 4 , OaF, uit CaJ, en NH^F, BaF, uit BaJ, en NH^F, (COO)jBa 
uit (COONHjj en BaBr,, (COO)jCa uil (COONHJj en CaJ,, MnCO, 
nit MnSO^ en NajCOj, Ba(NO,)j uit BaBr, en HNO 3 . Bij al deze 
combinaties hebben wij volkomen doorzichtige druppels gekregen, 
die vaak zeer langen tijd bleven bestaan’). Bij al. deze constateeren 
wij derhalve het optreden van den colloidalen toestand, van een 
neerslag, gelijk van aard met dat van BaSO^ uit 4 a 5n-oplossingen 
gemaakt. En toch zijn de waarden van L voor deze zouten zeer 
uiteenloopend. Nemen wij eerst BaSO^, dan krijgen we, daar L = 2.10 
equivalenten per liter, voor ongeveer 100000. Voor CaSO^, welks 
oplosbaarheid 0,03 eq. per liter bedraagt, wordt N, daar de gebruikte 
oplossing é,3 n. was, 140. Wij krijgen dus deze tabel : 
CaF, . ... L = 4.10-4 ^ ^ 3400 . 
BaF, 18.10-3 75 
CaSO, 3.10-2 140 
BaSO, 2.10-5 100000 
Wij komen dus tot eenzelfde soort van neerslag, niettegenstaande 
’) Men zou een bezwaar kunnen vinden in den invloed der in overmaat aan- 
wezige ionen, die de oplosbaarheid verkleinen. In de formule is echter sprake van 
de oplosbaarheid voor groote kristallen in water, zoodat we slechts hiermede te 
maken hebben. Wellicht is dit maarifen benadering. 
*) Wij hebben altijd bij kamertemperatuur gewerkt, tenzij ’t tegendeel wordt 
vermeld. Bij sommige stelsels lukte het niet altijd; onbegrijpelijk is dit niet, waar 
wij met instabiele toestanden te doen hebben. 
