245 
P h ar maco logisch nu behoort choline tot de gi'oep van het pilo- 
carpine; de prikkelende werking die choline, evenals pilocarpine 
op den darm uitoefent wordt door geringe hoeveelheden atropine 
antagonistisch opgeheven. 
Volgens waarnemingen van v. Lidth dk Jeüde zijn de hoeveel- 
heden atropine, welke noodig zijn om de pilocarpinewerking op den 
darm antagonistisch o[> te lieffen, zeer gering; reeds een concen- 
tratie atropine van 1 op 10 — 50 millioen is hiertoe in staat. Van 
gelijke grootteorde (1: 40 millioen) nu bleek bij mijn onderzoek de 
atropine-concentratie !e zijn, welke een voorbijgaande remming der 
darmbewegingen tot stand bi’engt. 
Brengen we deze feiten met elkaar in verband, dan kannen we 
ons de vraag voorleggen of niet de remmende werking van kleine 
atropinedoses als eene antagonistische tegen het in den darmwand 
aaiiwezige choline moet worden opgevat. 
Is deze opvatting juist, dan zal de remmende werking van kleine 
hoeveelheden atropine, wanneer te voren het choline door uitwas- 
schen uit den darmwand verwijderd is, niet meer mogen optieden. 
doch zal na bijvoegen van choline weer op toedienen van atropine 
te voorsciiijn treden. 
Afgezien van deze zoo juist besproken remmende werking van 
kleine hoeveelheden is de feitelijke werking vati atropine volgens de 
onderzoekingen van Magnüs ’) een den plexus van Aükhbach prik- 
kelende. Eerst zeer groote hoeveelheden verlammen de zenuwcentra, 
zenuwen en spieren van den darmwand. 
De werking dezer laatste hoeveeliieden blijft hier buiten beschouwing. 
Bewijsmateriaal voor de bovenstaande onderstelling zal nu op de 
\'olgende wijze kunnen worden geleverd. 
1°. Zal een darm, welke oorspronkelijk door kleine hoeveelheden 
ati'opine geremd wordt, door herhaald uitwasschen, waardoor choline 
aan den darmwand onttrokken wordt, in een toestand gebracht 
moeten worden, waarin een kleine hoeveelheid atropine geen effect 
meer heeft. 
2°. Zal bij dezen darm na toedienen van choline het oorspronke- 
lijk atropine-effect weer te voorschijn moeten treden. 
3“. Zal een darm, welke oorspronkelijk op i^iiddelmatige hoeveel- 
heden atropine met remming reageert door herhaald uitwasschen in 
1) A. P. V. Lidth de Jeude, l.c 
R. Magnos, Versuche ani überlebenden Dünndartn von Saugetieren. V. Mitt. 
Pfiüger’s Archiv. Bd. 108, pag. 1, 1905. 
