251 
Magnus ’) in een prikkeling van den plexus van Aüerbach door 
middelmatige hoeveelheden, terwijl eerst zeer groote doses de centra, 
zenuw en spier verlammen. 
Kleine hoeveelheden atropine beïnvloeden de darmbewegingen 
primair niet. 
Afhankelijk van de aanwezigheid van meer of minder choline in 
den darmwand zal nu het resultaat der atropinewerking verschillend 
kunnen zijn. 
Choline werkt prikkelend op den plexus van Aüerbach, zijne Averking 
laat zich door atropine antagonistisch beïnvloeden. Zoolang dus een 
voldoende hoeveelheid choline in den darmwand aan wezig is, zal dus 
een kleine dosis atropine de werking van het choline antagonistisch 
beïnvloeden en daardoor de darmbewegingen remmen. 
Het resultaat der werking van middelmatige hoeveelheden atropine 
zal daarvan afhangen, of de directe prikkelende werking op den 
plexus, of de antagonistische werking tegen choline de overhand heeft. 
Bevat de darm weinig choline dan treedt de prikkelende werking 
op den voorgrond, bevat hij veel choline dan overweegt de antago- 
nistische (remmende) werking. Bij een middelmatig gehalte aan choline 
zal op een aanvankelijke remming een prikkeling kunnen volgen. 
Ook de resultaten van vroegere onderzoekers kunnen nu verklaard 
worden. 
Dat bij den dunne darm van de kat de prikkelende werking van 
middelmatige hoeveelheden atropine vaker zich voordoet als bij den 
konijne- en caviadarm stemt met onze ervaring overeen, dat de eerste 
minder choline bevat dan de beide laatste. 
Anderzijds is het begrijpelijk dat bij den caviadarm, dien we steeds 
rijk aan choline vonden, regelmatig de remmende werking van atropine 
te voorschijn treedt. 
Ook kunnen we nu inzien, waarom de geïsoleerde konijnedarm 
afhankelijk van de voorafgegane behandeling nu eens door atropine 
geremd, dan weer geprikkeld wordt, terwijl de intacte darm, waarbij 
geen uitwasschen van choline kan plaats gehad hebben, volgens 
Trendelenbürg ’) regelmatig geremd wordt. 
Samenvatting . 
We hebben vroeger aangetoond, dat de geïsoleerde dunnedarm aan 
zoutoplossingen hoeveelheden choline afgeeft, welke in staat zijn op 
den plexus van Aüerbach prikkelend te werken. 
1) R. Magnus, l.c. 
2) P. Trendelenbürg, l.c. 
17 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVIII. A®. 1919/20. 
