Physiologie. — De Heer Magnüs biedt eene mededeel iiig aan van 
den Heer W. Storm van Leeuwen en Mej. M. v. d. Maüe: 
. ,, Onderzoeking en over scopolamine-niorphine-narcose” . 
(Mede aangeboden door den Heer Zw'aarbemaker). 
Nadat Schneiderlin ') in 1900 de scopolamine-morpliine-naroose 
in de praktijk heeft ingevoerd, is veel over dit onderwerp gewerkt 
en geschreven. Een van de belangrijkste punten, die daarbij naar 
voren kwamen, was de vraag of bij het toedienen van een mengsel 
dezer beide vergiften ,,potentieering” optreedt. Onder potentieering 
verstaat men, volgens Bürgj, het verschijnsel, dat een mengsel van 
twee vergiften soms een sterkere werking uitoefent dan op grond 
van de werking van de samenstellende deelen kon worden verwacht. 
Over de vraag of bij het mengsel scopolamine-morphine potentieering 
optreedt is experimenteel werk verricht door Hauckold ’) bij konijnen, 
door Kochmann * *) bij honden en door Schneiderlin bij menschen. 
Hauckold injiceerde subcntaan bij konijnen respectievelijk rnorphine, 
scopolamine en rnorphine -|- scopolamine en vond daai bij een [loten- 
tieering. Hij deelde o. a. mede, dat 5 mgr. moijihine -j- 0.5 mgr. 
scopolamine per KG. bij het konijn narcose kan veroorzaken, terwijl 
10 mgr. rnorphine en 200 mgr. scopolamine, alleen ingespoten, geen 
narcoseverschijnselen gaven. Hauckold besloot hieruit, dat, hoewel 
scopolamine op zichzelf bij het konijn niet narcotisch werkt, het 
toch in staat is een niet narcotische moi’phinegift werkzaam te maken. 
Deze vondst bleek echter op een onjuiste waarneming te berusten. 
Want ten eerste hebben wij met een hieronder te vermelden methode 
aangetoond, dat zoowel 0.5 mgr. scopolamine als 5 mgr. rnorphine 
bij het konijn wel degelijk narcotisch werken en ten tweede vonden 
wij, ook wanneer wij Hauckold’s nrethode benutten, geen potenti- 
eering, maar een eenvoudige additie der werkingen. 
Hauckold spoot bij noiunale konijnen de scopolamine, de mor|)hine 
‘) ScHNETDERLiN. Eine neue Narkose. Arztl. Mitt. aus u. für Baden. Mai 1900, 
geciteerd n. Hauckold Schneiderlin. Die Skopolamin-Morphin Narkose. Münch. 
Med. Wochenschr. 1903. N*’. 9, pag. 371. 
*) E. Hauckold. Ueber die Beeinflussung von Narkoticis durch Skopolamin. 
Zeitschr. f. exp. Path. u. Ther. Bd. 7, pag. 743, 1910. 
*) M. Kochmann. Ueber die therapeutischen Indikatiouen des Skopolaminum 
hydrobromicum. Die Therapie der Gegenv’art. 1903, pag. 202. 
