•286 
1 1 
1 + ^ + -^ + • • • • 
8 
eii de amplitude A hangt met de totale energie 2f samen: 
waarmee men vindt 
^ n 16jr r’ dv v 
( 6 ) 
waarin v = ^ abc het beschouwde volume is '). 
Inderdaad vinden we dus den tweeden term van Einstein’s formule, 
indien die nog gedeeld wordt door 1 in dit geval door 2 (zie V 
en (3). Dit is wat wij boven conclusie a genoemd hebben ’). 
3. Einstkin heeft geen rekening gehouden met de mogelijkheid dat 
de tegenspraak tusschen zijn formule V en de theoretisch-optische 
berekening van de interferentie-wisseüngen aan een onjuistheid in 
zijn, in deii grond zoo eenvoudige, afleiding zou zijn toe te schrijven. 
Hij stelt dan ook ,,die tatsachlische statistischen Eigenschaften der 
strahlung” tegenover het resultaat van ,, klassieke” berekeningen •). 
We meenen de fout in ’t volgende te moeten zoeken. 
Laüe “) heeft uitvoerig het gedrag van de entropie bestudeerd voor 
onderling interfereerende stralenbundels. Wil men de tweede hoofd- 
wet voor die gevallen handhaven, dan is het noodig, zoo toont hij 
aan, de stelling te laten vallen dat de totale entropie gelijk is aan 
de som van de entropieën der deelen. Nu is het duidelijk dat in 
het boven beschouwde paralellepipedum de toestanden in beide 
helften nauw met elkander samenhangen. Men kan, in plaats van 
met trillingswijzen, hier ook wel met lichtbundels werken. Dezelfde 
bundels doorloopen dan steeds beide helften, m. a. w. er is volkomen 
cohaerentie tusschen beide. In dat geval moet men volgens Laue de 
totale entropie zóó berekenen, dat men de beide energieën optelt 
en de entropie bepaalt die aan de waarde van de totale energie 
h Men kan zonder meer een willekeurig deel van het parallelepipedum beschou- 
wen, krijgt dan een trigonometrische reeks te sommeeren en vindt daarmee dezelfde 
afhankelijkheid van de verhouding van beide deelen als in (3). 
De analoge berekening met behulp van stralenbundels is reeds door Lorentz 
gegeven (Théories statistiques Note IX). Ook in verband met hetgeen volgt leek 
het ons noodig te doen zien dat de beschouwing der trillingswijzen tot hetzelfde 
resultaat voert. 
*) Physik. Z. 10, 189. 
Ann. d. Physik. (4) 20. 365, (1906) en 23, 1, 795 (1907). 
