288 
\eel tri] lings wijzen heeft, moet iets dergelijks optreden. Dat wil dus 
zeggen, dat men dan, door de opening klein genoeg te kiezen, de 
energiewisselingen zoo klein kan maken als men verkiest. Daarmee 
nadei't blijkbaar tevens de cohaerentie van beide helften tot nul, en 
herkrijgen dus hun entropieën de additieve eigenschap. 
Er moet dus een andere reden zijn waarom in bet nu geconstru- 
eerde geval — onnauwkeurige verdeeling in helften door een wand 
met zeer kleine opening — de afleiding van Einstein niet opgaat, 
en er in ’t geheel geen wisselingen optreden. Men denke zich hier 
een begintoestand waarbij de eene helft met straling gevuld is, de 
andere geheel zonder straling. Volgens onze beschouwingen za! de 
energie der tweede helft dati van nul gaan verscliillen, maar slechts 
m zeer geringe mate. ') Dat beteekent dus dat Einstein’s onderstelling 
11, gemiddeld gelijkmatige verdeeling van de energie over beide 
deelen, niet meer doorgaat (conclusie c). Er treden weinig of geen 
energie- wisselingen op, eenvoudig omdat de mogelijkheid van ener gie- 
overgnng tusschen de deelen onvoldoende aanwezig is. Die mogelijk- 
heid is blijkbaar onverbrekelijk verbonden aan de cohaerentie. 
B. Straling met materie. 
4. In het volgende beschouwen we een afgesloten stralingsruimte 
die aan materie grenst en vragen naar de energie-wisselingen van 
de straling in de speelruimte dv. daarbij de doorstraalde ruimte steeds 
in haar geheel nemende. 
Blijkbaar vervallen daarvoor de boven ontwikkelde bezwaren tegen 
afleiding van Einstein’s formule, zoodat men op goede gronden 
wisselitigen verwachten kan van de grootte gegeven door V of (3). 
In de laatste formule kan daarbij V = oo genomen worden indien 
slechts de wannte-capaciteit van het lichaam groot genoeg is. 
Twee jaai' geleden heeft Einstetn een nieuwe methode aangegeven 
om de stralingswet af te leiden. We zullen van de volgende daar 
gebruikte onderstellingen uitgaan : 
1°. De inwendige energie der atomen neemt slechts een aantal 
discrete waarden aan. en fj zijn b. v. twee daarvan, 
2". De verhouding van het aantal atomen in den toestand 1 tot 
dat in den toestand 2 is, tengevolge van de warratebeweging der 
b Deze uitkomst schijnt op het eerste gezicht verwonderlijk. Men bedenke echter, 
dat de koppeling des te zwakker moet zijn naarmate de frequenties minder ver- 
schillen. Als men de ruimten grooter neemt zal daarom de opening kleiner moeten 
zijn. Ons resultaat geldt dus niet wanneer één van de ruimten onbegrensd is. 
