366 
1. Door Waterman'; zou — o.a. door proeven met kleine hoeveel- 
heden zwavelzuur — aangetoond zijn, dat de aanwezigheid van 
0.6 ragr. waterstofionen in 50 cc. vloeistof reeds een duidelijk 
remmenden invloed op den groei van penicillium glaucum uitoefent, 
terwijl bij aanwezigheid van ± 1 mgr. dezer ionen in die vloeistof 
de groei geheel zou uitblijven; aan de werking der waterstofionen 
schreef hij ook toe, dat in eenigszins meer gekoncentreerde oplos- 
singen van oxaalzuur, malonzuur, wijnsteenzuur enz. geen groei 
optreedt. Aspevgillus niger zou aanmerkelijk minder gevoelig voor 
waterstofionen zijn; hier trad nl. eerst remming van den groei op bij een 
ongeveer 4.5 X zoo groote kóncentratie dezer ioneiX). 
Het sterkste der door ons onderzochte zuren is het maleïnezuur 
(K = 1.2 X10“2); in 50 cc. eener '/X/o-ige oplossing hiervan be- 
vinden zich volgens berekening 0.56 mgr. waterstofionen, zoodat wij 
hier juist de kóncentratie, waarbij remming optreedt, zouden bereiken. 
Bij alle andere zuren is deze hoeveelheid nog aanmerkelijk kleiner 
(bij akonietzuur bv. 0,2 mgr., bij crotonzuur slechts 0.04 mgr. per 
50 cc. enz.). Het niet aangetast worden van de meeste der zuren 
door de schimmels is dus langs dezen weg niet te verklaren ; trouwens 
de in tegenwoordigheid van een overmaat CaCO, verkregen resultaten 
zouden dan ook nog op een interpretatie wachten. 
2. Geleid door de gewichtige op breeden grondslag verrichte 
onderzoekingen van Overton en ook van Hans Meyer over het 
verband tusschen de snelheid van indringen van vele verbindingen 
in de cel en hun verdeeling tusschen olie en water kon bv. Waterman * *) 
de wei’king, welke allerlei stoffen op de groei van penicillium glaucum 
uitoefenen uit hun oplosbaarheid resp. in water en in olijfolie ver- 
klaren. 
Van een aantal der door ons bestudeerde onverzadigde zuren 
hebben wij nu deze zelfde oplosbaarheden bij 25°. 0 bepaald, teneinde 
na te gaan of ook in ons geval het — vaak frappante — gedrag 
der zuren uit deze gegevens te verklaren zou zijn. 
De gebruikte olijfolie was ,,01io finissimo d’oli\ a di Lucca”, merk 
,,lja Gama”, welwillend door de Fransch-Hollandsche Oliefabriek 
Calvé-Delft voor dit doel ter beschikking gesteld; zij reageerde zeer 
zwak zuur, zoodat bij de oplosbaarheidsbepalingen steeds een kleine 
correctie werd aangebracht. Een overmaat van het te onderzoeken 
zuur werd met de olijfolie in gesloten stopfleschjes in een thermo- 
staat bij 25°. 0 geschud tot zich het evenwicht had ingesteld, wat 
1) Proefschrift pag. 106 e.v. ; Zentralbl. f. Bakteriologie 42. 639 (1915). 
*) Böeseken en Waterman; Deze Verslagen 20. 1246 (1910—11). 
*) Proefschrift pag 72 e.v. 
