371 
De oorzaak van het functieherstel, ligt alzoo in de radioactiviteit, 
zeker in het geval van de vrije bestralingen. 
Het is tot dusverre een open vraag gebleven of deze werking der 
bestraling direct of indirect tot stand komt. 
Het zou n.1. kunnen zijn, dat de bestralingen eerst voerden tot 
vi'ijmaking van kalium uit de kaliumdepots, die in de hartspier 
voorhanden zijn en eerst secundair dit losgemaakte kalium, naar de 
circulatievloeistof ditfundeerende, de functie doet terugkeeren. Deze 
mogelijkheid kon niet a priori worden ter zijde gesteld, daar het 
een feit is, dat tijdens bestraling niet onaanzienlijke kaliumhoeveel- 
heden de bloedcellen en misschien de hartcellen kunnen verlaten. ’) 
Dezer dagen was ik in de gelegenheid een experimentum crucis 
in te stellen. 
Er bestaat n.1. een antagonisme tusschen «- en ^-stralers. Zij doen, 
in gelijke activiteit te zelfder tijd aangebracht, elkanders werking 
volledig te niet. 
Dit antagonisme geldt ook voor de tegenstelling uitwendige polo- 
nium-bestraling (o-straler) en inwendige toediening van kalium (/?- 
straler). Het bleek toen aan een kikvorschhart, dat door onttrekking 
van het kalium aan de circulatie tot stilstand was gebracht en door 
polonium zijn kloppingen had hervat, dat toevoer van een phj'Sio- 
logisehe dosis kalium stilstand gaf, terwijl herstel kwam èn door 
verwijdering van het polonium èn door verwijdering van het kalium. 
Toen het polonium verwijderd werd, herwon het kalium allengs zijn 
invloed; toen het kalium verwijderd werd, bleef de nawerking der 
«-bestraling alleen over. 
Uit het bestaan van het antagonisme polonium-kalium volgt zonder 
1) In de hartspiercellen bevindt zich een aanzienlijke hoeveelheid kalium in voor- 
raad. Bevreemding wekt het, dat dit permanente kalium op zichzelf niet in staat 
is de functie te onderhouden. De oorzaak der onwerkzaamheid kan niet hierin 
liggen, dat de straling van het depótkalium den zetel der automatie niet zou 
kunnen bereiken. Aan W. E. Ringer en mij bleek de straling hiervoor te door- 
dringend. Eerst een weefsellaag ter dikte van 1 m.M. is in staat de sterk door- 
dringende straling van het kalium tot op de helft te verminderen. Ik heb alzoo 
deze, door mij aanvankelijk gehuldigde veronderstelling moeten opgeven. Op dit 
oogenblik ben ik geneigd de verklaring te zoeken in de gelijktijdige aanwezigheid 
van ijzer. De hartspiercellen bevatten ijzeratomen ongeveer terzelfder plaats als de 
kaliumatomen. De miniatuur magnetische veldjes, die de ijzeratomen omringen, 
zullen alzoo de ^-deeltjes van het kalium uit hun baan moeten brengen. De moge- 
lijkheid dient m. i. overwogen te worden of misschien daardoor een beletsel voor 
straling naar builen gegeven zou zijn. Eindelijk blijven nog biologische verklaringen 
uitgaande van de onwerkzaamheid eener continueele oorzaak en de prikkeling van 
lijdelijke afwisselende. 
Nog ongepubliceerde onderzoekingen (zullen elders meegedeeld worden). 
25 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVIII. A^*. 1919/20. 
