399 
malen en een kritischen afstand. De watervalelectriciteit neemt, 
volgens Lenard,* *) met den afstand der schijf toe. 
Doch ook de grondvloeistof en de kleine chemische toevoegingen 
zijn van beteekenis. De meeste waarnemingen zijn met water als 
grondvloeistof gedaan, maar ook met paraffinum liquidum kan men 
verstuivingselectriciteit en met kwik watervaleleciriciteit verkrijgen. 
Wij hebben voornamelijk den invloed van kleine toevoegingen van 
bekende chemische geaardheid nagegaan. 
De verstnivingselectriciteit wordt sterk verhoogd door de bijmenging 
van stoffen, die de oppervlaktespanning verlagen en bovendien vluchtig 
zijn (reukstoffen, antipyretica, narcotica^ alcaloiden) en kan daar- 
door bedragen bereiken, die de watervalelectriciteit verre en verre 
overtreffen. 
Volmaakt zuiver water geeft geen, met een gewonen electroscoop waarneembare 
verstuivingselectriciteit. ’) 
Sporen reukstof zijn voldoende om haar excessief te doen worden, 
De verstuivingselectriciteit is daardoor een middel om de aanwezigheid van 
kleine hoeveelheden reukstof te ontdekken anders dan door den reukzin. 
De watervalelectriciteit ,wordt reeds primair door zuiver water 
voortgebracht. De plaats, die den waterval stuit, laadt dezen positief op. 
Kleine toevoegingen van reukstoffen, smaakstoffen, colloidale stoffen, wijzigen 
de lading van het water sterk. Deze wijziging heeft soms in positieven, soms 
in negatieven zin plaats. 
Het was Lenard, die in 1892 het eerst het probleem onderzocht, 
en er al dadelijk eene theoretische verklaring voor gaf*), die hij in 
zijn latere publicaties eenigszins gewijzigd en uitgebreid heeft *). 
Voor ons onderzoek maakten Avij met geringe wijzigingen gebruik 
van het toestel, zooals het door Lenard ‘) reeds is aangegeven. 
Aan een stevigen metalen cylinder van ± 2’/, Liter inhoud, 
waaraan het deksel door middel van 3 schroeven luchtdicht is 
bevestigd, is in den bodem een metalen buis met kraan aangebracht, 
die uitloopt in een glazen buis met fijne uitvoeropening (1 mm. 
diameter). In het deksel bevinden zich 2 openingen, waarvan de 
eene in verbinding staat met de aanvoerbuis van de luchtperspomp 
met gashouder van 2 cub. M., en de andere, afgesloten door een 
schroefdop, dient ter vulling van den cylinder. 
In de aanvoerbuis van den gashouder is, ter isolatie, een barn- 
steenen buis, ter lengte van rt 2 7 , cm. aangebracht, en bovendien 
b P. Lenard : ,Ueber die Elektricitat der Wasserfalle”. Wied. Ann. 46 p, 584. 1892 
*) Tenzij een electrisch veld voorhanden is. 
®) P. Lenard: ,Ueber die Elektricitat der Wasserfalle”. Wied. Ann. 46 — 1892, 
b ld. id. ,Ueber Wasserfallelektricitat”. Ann. der Physik. Bd. 47 — 1915. 
