404 
Ten slotte bleken alle onderzochte colloidale stoffen de water- 
lading te versterken, zelfs een eiwitoplossing, die steeds zouten 
bevat, mits de oplossing voldoende gedialyseerd is. 
Gelatine Ve 7o op^- • 
Tragacanth (zéér verdund) : 'Vs 
Tragacantli verd. opl. : + ^Vs 
Amyl. oryzae 7^ 7, : 
Dextrin 7i V« '• , 
Gummi arabic Ve»o ■ 
Fel Tauri Viooo: 
Colloidale stoffen. 
+ ^7,„ Extr. quassiae : + '’Vr» 
Glycocholz. natr. -ff 
Albumen ov. sicc. 7o + ’Vso 
„ „ gedialyseerd + *7^, 
+ 'Vso 
+ ^Vs. 
+ 'V,s 
+ 
Het spreekt vanzelf dat bij sterkere concentraties door verhoo- 
ging van de viscositeit de uitslag verminderen moet. 
De invloed van de temperatuur op de watervalelectriciteit is, gelijk 
gezegd, groot. 
Leidingwater van 8° : 40 
„ 35° . 100. 
Temperatuursverhooging versterkt dus de positieve waterlading 
aanmerkelijk. 
De invloed der toevoeging van zoutoplossing is eveneens onmis- 
kenbaar. Het positief sterk opladende alcohol, dat zonder zout in 
water de positieve lading zeer verhoogt, verliest bij gelijktijdige aan- 
wezigheid van keukenzout dit vermogen aanvankelijk voor een deel 
en moet het bij geconcentreei-de zoutoplossing zelfs geheel afstaan. 
De negatieve oplading door het zout krijgt dan de overhand. Het 
zout aan het negatief opladende kamfer toegevoegd verhoogt deze 
negatieve lading. Kamfer en zout werken samen. Er heeft dus in 
het geval van de watervalelectriciteit naar het schijnt eenvoudige 
additie plaats van watereffect, zouteffect en het effect van het vluch- 
tige toevoegsel 7- 
Om deze verschijnselen te verklaren, zou men zoowel de verstui- 
vings- als de watervalelectriciteit kunnen opvatten als een vorm 
van wrijvingselectriciteit. In beide gevallen zou dan de wrijving, 
tusschen vloeistof en lucht tijdens het uitstroomen bij de verstuiving, 
tusschen vloeistof en zinken plaat bij den waterval, het loslaten van 
electronen veroorzaken, die in de omgevende lucht worden verspreid. 
b In het geval van de verstuivingselectriteit is de toedracht van zaken veel 
ingewikkelder, Zie E. L- Backmah. Onderz, Physiol. Lab. Utrecht (5) XIX p. 210, 
