Physiologie. — De Heer Hamburger biedt een mededeeling aan 
van den Heer R. Brinkman en Mejuffr. E. van Dam, getiteld : 
,,Een methode voor de bepaling van ionenconcentraties in 
idtrajiltraten en andere eiwitvrije oplossingen’ . 
(Mede aangeboden door den Heer F. M. Jaeger.) 
A. De bepaling van het gehalte aan vrije Calciuin-ionen. 
Voor de beteekenis der biologische zontwerkingen komen in de 
eerste plaats de ionen werkingen in aanmerking. Het is daarom 
wenschelijk, dat wij over een methode kannen beschikken, waarmee 
inonenconcentraties gemeten worden. 
Tot nu toe wordt alleen de concentratie der vrije H--ionen direct 
gemeten ; de concentraties van andere, eveneens physiologisch belangrijke 
ionen werden of niet, of alleen indirect door berekening bepaald. 
De concentratieketen-methode kan, door de storende gasontwikkeling, zeer moeilijk 
voor de physiologisch belangrijke metalen worden toegepast. Drucker b heeft een 
methode aangegeven, waarbij een Ba-amalgaam als electrode gebruikt werd; een 
analoge methode kan misschien uitgewerkt worden voor alkalimelalen. Dergelijke 
bepalingen zijn echter nog niet uitgevoerd. 
Als voorbeeld van een geval waarbij het noodig is de ionen- 
concentrafie te kennen, kannen wij den toestand, waarin het calciam 
in het bloed voorkomt, noemen. Het komt daar nl. voor in 3 vormen, 
als Ca" ion, als niet-gedissocieerd calcinmzoat (Ca (HCo,),) en als 
kolloidale calcium-eiwitverbinding ; in den laatsten vorm bevindt zich 
ongeveer 25 “/o van het totale calcium. Volgens en Takahashi') 
wordt de ionenconcentratie van het calcium in het serum bepaald 
door de evenwichtsvergelijking. 
[CdAXDCOA 
^ rr: k . {k is gemiddeld 350). 
Voor het serum, dat de physiologische [H’] en koolzuurspanning 
heeft, beteekent dit een [Ca"] van 20 — 25 mgr. per L. Van de + 
100 mgr. per L. calcium die in het serum voorkomen is dus slechts 
Vj deel in ion-vorm aanwezig. Men ziet uit de vergelijking dat deze 
Ca-ionen concentratie niet direct afhankelijk is van de totale hoeveelheid 
1) Zeitschr. für Elektrochemie 19, 804 (1913). 
b Biochem. Zeitschr. 49 p. 390. 
