420 
staande methode zijn verkregen, controleeren, nd. door meting van het 
electrisch geJeidingsvermogen der ojdossingen. 
Voegt men aan een oplossing, die Ca** en Cl' ionen bevat, C, 0/ 
en Na' ionen toe, dan kan liet product Ca**XC, 0/' het kwadraat 
der oplosbaarheid van Ca Cj 0^ niet overschrijden ; zijn er te veel 
Cj 0/' ionen toegevoegd, dan moet ongedissocieerd Ca C, 0^ ont- 
staan. Hoeveel Ca C, 0^ zal er ontstaan indien het product met een 
bepaalde hoeveelheid C, 0/ wordt overschreden?. 
Er wordt aan een binair electrolyl met de oplosbaarheid A een zout toegevoegd 
dat het anion met het eerste gemeen heeft, in de concentratie x. Hierdoor wordt 
de oplosbaarheid van het eerste zout veranderd tot A'. De totale concentratie van 
het anion bedraagt dan A' -\- X, die van het kation A'. Het oplosbaarheidsproduct 
is dan dus A'{A'-\~x), en daar dit constant is hebben we dus 
{A' -+ A' 
of 
— .r ± 1/4 + x '‘ 
~ 2 ■ 
De hoeveelheid niet-gedissocieerd zout, die ontstaat wanneer x Mol 
zout, dat 1 ion met het eerste gemeen heeft, wordt toegevoegd is dus : 
— .ï ± 1/4 4’ + .r’ 
2 — -- <') 
als A de oplosbaarheid van het eerste zout voorstelt. 
Wij hebben nu bijvoorbeeld 5 cc. eener GaCb 6 aq. oplossing in GO;j- vrij water, 
die per L. 0,56 millimol Ga" en (2 Gij bevat. Hieraan wordt eenige malen achter 
elkaar 0,0050 cc. van een 0,05 N. Na^CjO^ oplossing toegevoegd. Na elke toe- 
voeging wordt het geleidingsvermogen gemeten. Het NagGaOj, mag hier wel in 
oplossing toegevoegd worden, daar de oplossing hier wel oververzadigd mag worden. 
Met behulp van de eerste methode is nu voor het oplosbaarheidsproduct ge- 
vonden 0,055. Hieruit volgt dat met de aanwezige 0,56 millimol Ga" een C2O4" 
concentratie groot 0,1 millimol overeenkomt. Bij elke toevoeging van 0,0050 cc. 
0,05 N. Na2G204 aan 5 cc. GaG^ 6 aq. oplossing stijgt de GoO/' concentratie met 
0,025 m.M. Na 4 toevoegingen is dus het oplqsbaarheidsproduct bereikt. Hoe 
verhouden zich nu de totale ionenconcentraties bij deze toevoegingen? 
Voor de eerste toevoeging is de totale ionenconcentratie 
0,56 millimol Ga" -]- 0,56 m.M. (2 Gl") = 1 ,12 m.M. 
Na de eerste toevoeging van 0,025 m.M. Na2G204 
0,56 Ga" + 0,56 (2 Gl") + 0,025 G2O4 + 0,025 (2 Na") =1,17 m.M. 
Zoo is de totale ionenconcentratie na de 2e toevoeging 1,22 m.M., na de 3e 
1,27 m.M. en na de 4e 1,32 m.M. Met de 5e toevoeging wordt het oplosbaarheids- 
product overschreden. Volgens de afgeleide formula (1) is de hoeveelheid ontstaan 
ongedissocieerd GaG204 = 
— 0,025 ± 1/4 X 0,055 + 0.025’ 
= 0,0115 mM. 
1/0,055 — 
2 
