424 
Ca Cj 0^ oplossing gemeten; hij is dus niet van de afzonderlijke 
ionen uitgegaan. 
Herz u. Muhs ’) hebben, door bijeenvoeging der ionen voor de 
oplosbaarheid van Ca C, 0^ aq. gevonden 0,034 gram per L., waaruit 
een oplosbaarheidsproduct van 0,054 volgt. Dit product komt dus 
geheel niet het onze overeen. 
De bepalingen van Herz u. Muhs en onze eigen bepalingen met 2 
methoden wijzen met voldoende zekerheid uit, dat wij met een constant 
oplosbaarheidsproduct van 0.055 hebben rekening te houden. 
III. Bepaling der Ca" ionenconcentratie in oplossingen die meer 
zouten bevatten. 
1. De Ca ’ ionen concentratie van 0,027o Ca Cl, 6aq. in 0,57» NaCl 
Voor het systeem GaClj ^ Ga" + 2 Gl' geldt: GaGlg ^ Z Ga" GI'*. Z kan ge- 
vonden worden, indien de ionisatiegraad a van een bepaalde GaGlj oplossing 
bekend is. Voor GatNOslg 0,1 7o (= 6 m.M. per L.) is « = 0,67 2). 
Wij hebben dus 
[GatNOslH - « [GatNOglH = Z « Ga" (NOg)* 
of daar 
[GaNOj] = [Ga" ] = [NOg] = 6 m.M. per L. 
1 — 0,67 = ZX 0,67* (NOg)* 
1 _ 0,67 = Z X 0,67» X 0,036 
Z = 30. 
Dit is dus de dissociatieconstante voor Ga(N 03 ) 2 ; die voor GaGb zal hier weinig 
van afwijken. 
Voor 0,02 7o CaCl^ 6 aq. of 0,91 millimol per L., in 0,5 “/o NaCl geldt nu weer 
[GaGl2] = ZGa"Gl'2. 
De conc. van Gl' wordt gegeven door de dissociatie van 0,5 “/o NaGl. Hiervoor 
is « = 0,82 (Osmot. Druck u lonenlehre, p. 53) ; [Ch] wordt dus 7 m.M. Hierbij 
komt nog de [CF] van 0,91 m.M. GaG^, wat we voor + de helft gedissocieerd 
kunnen rekenen, zonder groote fout te maken. De totale [CF] wordt dan i 8 m.M. 
Dus 
GaGb =-Z (0,91 —GaCk) 0,064. Z=30. CaGb 0,60 m.M. 
Van 0,91 m.M. CaGb is dus 0,60 m.M. niet gesplitst en 0,31 m.M. wel gedis- 
socieerd. De oplossing bevat dus 12,4 mgr. vrije Ca" per L. 
Experimenteel blijkt, dat 0,18 mM oxalaatconcentratie noodig is, 
voordat in de oplossing NaCl 0.5 7o + CaCI, 6 aq. 0,02 7» een 
troebeling ontstaat. Hieruit volgt een [Ca"] van — 0,055:0,18 = 
= 0,30 mM. of 12 mgr. per L. Deze bepaling komt dus goed overeen 
met de berekening. 
1) Ber. 36. 4, p. 3717. 
2) Osmot. Druck u. lonenlehre. I, p. 53. 
