500 
en volkomenei' zal plaats hebben, zoo aan die positieve beweging 
een periode van stabiliteit van het land en dus van schiervlakte- 
vorining is \ oorafgegaah. Immers behoeft dan de zee niet raet groote 
inspanning het land te vernielen en op te ruimen om een abrasievlak 
te vormen en bij het plat in te lijven, iriaar zij vindt dan reeds 
een schiervlakte, dus een laag land van groote vlakteuitgebreidheid 
aanwezig dat zij zonder strijd kan veroveren en tot een plat maken. 
En in nog hoogere mate zal dit het geval zijn, wanneer aan die 
periode van stabiliteit weder een van diastrophisme is voorafgegaan, 
omdat zij dan zal gekenmerkt zijn door krachtige ontwikkeling der 
processen van peneplenisatie en sedimentatie. De transgressie der zee 
treedt dan in op een oogenblik, dat zoowel het plat als de daaraan 
aansluitende schiervlakte reeds sterk zijn ontwikkeld') en met haar 
intreden onder deze omstandigheden zijn optimale condities voor de 
uitbreiding van het vastelandsplat verwezenlijkt. 
Waar nu op aarde in uiteengelegen gebieden thans opvallend 
groote platten voorkomen, ligt het voor de hand zich af te vragen 
of wellicht in den jongsten geoiogischen tijd dergelijke optimale 
voorwaarden \oor de uitbreiding der \ astelandsplatten hebben 
bestaan. 
Die vraag zal hier bevestigend beantwoord worden. 
Vooreerst zijn de \'Oor waarden voor pfatvorming thans gunstig, 
omdat het plistoceen en ook nog wei het holoceen (het heden) tijd- 
perken zijn, in welke de processen van demidatie en sedimentatie, 
dus ook die van gradatie en platgroei, over groote oppervlakten der 
aarde zeer krachtig verloopen ten gevolge van het diastrophisme, 
de orogenetische bewegingen, in tertiairen tijd, die zich nog tot in 
het heden doen gevoelen, maar daarbij komt ra.i. nog een tweede 
voorwaarde, die voor de buitengewoon groote uitbreiding van de 
hedendaagsche platten beslissend is geweest. Deze is, dat na den 
afloop van den plistoceenen ijstijd voor een groot deel der aard- 
1) Isostatische opwaartsche bewegingen der continenten zullen insgelijks in het 
algemeen het zeewaarts uitgroeien der platten tegenwerken. De plastische uitzakking 
der continenten zeewaarts {Continental creep , zie T. G. Ghamberlin l.c. p. 585, 191 3) 
bevordert daartegen de ontwikkeling der platten. Deze beide factoren zullen hier 
verwaarloosd worden, omdat hun invloed in het gebied, dat nader zal worden 
beschouwd, n.l. den Oost-Indischen Archipel, tegenover andere invloeden slechts 
verdwijnend klein kan zijn. 
2) Barrell beschouwt in zijn belangrijke studie over de „rhythms in deoudation” 
den tegenwoordigen tijd ais eenen in de geschiedenis der aarde, waarin het conti- 
nentale denudatieproces bijzonder krachtig verloopt. J. Bakeell. Rhythms and the 
measurements of geoiogical time. Buil. of the Geol. Soc. of America, XXVÜI, 
p. 775, 1917. 
