502 
Met iiiachtneiiiing van eeiiige der bijkomstige voor waarden, die het 
\ raagstnk ingewikkelder maken, zijn daaromtrent o.a. berekeningen 
nitgevoerd door Croi.l M in 1875, door Penck in 1882, en door Daly in 
1910 en 1915. Penok kwam toen tot de slotsom, dat in plistoceenen 
tijd in tropische streken de zeespiegel meer dan 100 Meter *) lager 
moet hebben gelegen dan thans. Later, in 1894 ') kwam hij, van 
dezelfde [)raemisse uitgaande en een gendddelde ijsdikte van 1000 M. 
in de veigletscherde gebieden aannemend, lot het cijfer van 1 50 Meter 
welk cijfei' in 1887 ook door von Drygat.ski werd genoemd. Daly 
komt bij zijn berekeningen, insgelijks aannemend dat de maximale 
ontwikkeling der ijskappen in plistoceenen tijd overal op aarde te 
gelijker lijd bereikt werd en hnn gemiddelde dikte 1100 M. bedroeg, 
lot een (‘ijfei', dat in ieder geval tnsschen 23 en 129 M. moet liggen 
en waarschijidijk tnsschen 50 en 60 Meter ligt. 
Waar zoo juist over bijkomstige vooi’waarden werd gesproken, 
die het vraagstuk ingewikkelder maken, werd gedacht aan andere 
verschijnselen, die de verhoudingen lusschen land en zee kunnen 
wijzigen, dus bewegingen veroorzaken, die deels evenwijdig met deels 
tegengesteld aan de bovengenoemde verloo|)en. 
Voor zoover deze iets met den ijstijd Ie maken hebben, zijn dat 
de volgende : 
1". schommelingen van den zeespiegel, veroorzaakt door het feit, 
dat bij het groeien van het landijs, dat op den vasten bodem rust, 
de aantrekkende werking van dat ijs op het water iti de oceanen 
toeneemt en bij afsmellen van hel ijs weder afneemt. De oppervlakte 
van den zeespiegel ovei- de geheele aarde woi’dt hierdoor gewijzigd, 
maai' alleen in de onmiddellijke nabijheid van de ijskappen is de 
vervorming \ au beteekenis en lut zich daar door een rijzing van 
den zeespiegel. De daarmede samen hangende daling van den zee- 
') J. Croll. Olimate and time, Londen 1875. 
’) Penck kwam I. c. p. 67 tot dit cijfer .slechts bij de veronderstelling, dat in 
plistoceenen tijd de groote uitbreiding der verijsde gebieden niet tot één halfrond 
is beperkt geweest, maar zich tegelijker tijd over de geheele aarde heeft doen 
gevoelen, een voorstelling, waarbij wij ons hier aansluiten. 
Indien men aanneemt, dat in plistoceenen tijd de sterke ijsbedekking tot het 
noordelijk halfrond is beperkt gebleven, dan zou volgens Penck l.c. pag. 29 de 
algemeene stand van den zeespiegel minstens 50 en hoogstens 66.5 M. hooger zijn 
geweest dan thans, al naar mate men aanneemt, dat het ijs op het zuidpoolcontinent 
al dan niet tol verdwijnens toe zou verminderd zijn. 
*) A. Penck. Morphologie der Erdoberflache II. p. 660, 1894. 
R. A Daly. Pleistocene glaciations and the coral reef problem. Amer. Journal 
of Science XXX, p. 300, 1910 en The glacial-control theory of coral reefs. Proc. 
of the Amer. Acad. of Arts and Sciences LI, p. 173, 1915. 
