504 
deze bewegingen zich slechts door een geringe rijzing van den zee- 
spiegel gedurende de periodes van groei en daling gedurende de 
afsmeltingsperiodes hebben gekenmerkt. 
In tropische streken worden dus, zooals uit het bovenstaande 
blijkt, al die bijkomstige invloeden slechts in zoo geringe mate 
gevoeld, dat het hoofd verschijnsel er niet belangrijk door kan zijn 
gewijzigd. 
Zorgvuldige waardeering van alle mij bekende berekeningen geeft 
m.i. het recht aan te nemen, dat het vereenigde resultaat van al de 
bovengenoemde invloeden, die, zooals reeds werd opgemerkt, ten 
deele in dezelfde richting werken ten deele elkaar tegenwerken, is 
geweest, dat de zeespiegel gedurende de tijdperken van maximale 
uitbreiding der ijsbedekkingen in plistoceenen tijd in tropische streken 
(dat zijn dus die streken, die gemiddeld het verst van de groote 
centra van ijsophooping verwijderd waren) minstens 40 vaam (72 
Meter) lager moet hebben gelegen dan thans. Daly ‘) heeft dit cijfer 
geschat op 33 — 38 vaam of 60 tot 70 Meter. 
De verhoudingen tusschen land en zee worden echter ook nog 
beïnvloed door bewegingen van de aardkorst, die geheel onafhankelijk 
van de ijstijden optreden. Ik bedoel in de eerste plaats zelfstandige 
orogenetische bewegingen (plooiing en blokvoi’ming) van het land, 
die schijnbare bewegingen van den zeespiegel ten gevolge hebben, 
zich uitend door verschuivingen van de strandlijn, niet zelden van 
aanzienlijk bedi’ag. Zij worden over de geheele aarde verspreid aan- 
getroffen, maar treden lokaal op, uitsluitend in gebieden, die tektonisch 
actief zijn. 
Eindelijk worden de verhoudingen tusschen land en zee overal 
nog voortdurend gewijzigd door verschuivingen van de strandlijn 
ten gevolge van groei der alluviale gronden ten koste van de zee 
door materiaal, afgevoerd bij denudatie (door water en wind) van 
het land en ten gevolge van differentieele, isostatische opwaartsche 
bewegingen van het land, die de gevolgen der denudatie aanmerkelijk 
compenseeren, welke twee laatstgenoemde verschijnselen ik hier 
voorloopig buiten beschouwing wil laten. 
Aan de juistheid van de hier boven geschetste theorie kan m.i. 
in dezen algemeenen vorm rnoeielijk getwijfeld worden, zoo men 
althans aanneemt, dat in den ijstijd inderdaad ijsmassa’s van groote 
dikte, bijv. gemiddeld 1000 — 1200 M., over een groote uitgestrekt- 
heid op de poolwaarts gelegen landen der aarde opgehoopt zijn 
geweest. Tot nu toe is echter de juistheid dezer theorie nog niet 
b R A. Daly l.c. p. 174-, 1915. 
