505 
over groote sti’ekeii der aardoppervlakte getoetst aan de verlioudingen, 
die men thans aan de kusten vindt. 
In tropische streken zullen deze toetsingen eenvoudiger zijn en 
eerder tot een juist resultaat moeten leiden dan buiten de tropen. 
Immers wordt het verschijnsel van een stijgen en dalen van den 
zeespiegel, al naar mate de polaire ijskappen geringere of grootere 
uitbreiding hadden, buiten de tropen en wel voornamelijk in de 
gebieden, die onmiddeliijk grenzen aan de gedurende den ijstijd ver- 
gletscherde gebieden, onduidelijk gemaakt door den invloed der 
hierboven opgesomde bijkomstige invloeden, die zich hier sterk, in 
tropische streken daarentegen slechts zwak doen gevoelen Voorts 
zal zulk een toetsing slechts resultaat kunnen hebben in streken, 
die sinds plioceenen tijd niet door tektonische bewegingen zijn 
getroffen. 
Er bestaat dus een redelijke kans, de verschuivingen van de 
strandlijn, die in en na het plistoceen door den invloed der wisse- 
lende ijsbedekkingen zijn ontstaan, ook werkelijk terug te kutinen 
vinden en te kunnen bepalen in tropische streken en daar uitslui- 
tend in de gebieden, die sinds den aanvang van het plistoceen stabiel 
zijn gebleven. 
In hetgeen volgt zal worden beproefd, in een gedeelte van den 
Oost-Indischen archipel de verhoudingen tusschen land en zee, het 
b Dit wil nog niet zeggen, dat men het verschijnsel van de schommelingen van 
den zeespiegel ten gevolge van den plistoceenen iistijd niet zou kunnen terugvinden 
in gematigde luchtstreken. Het zal ook daar te vinden zijn, maar moeilijker, omdat 
men het eerst moet losmaken van de bovengenoemde bijkomstige invloeden, waarvan 
men de grootte in verhouding tot die van het gezegde hoofdverschijnsel nog niet 
voldoende kent. Omgekeerd is er een factor, die een soortgelijk onderzoek 
in de nabijheid van de verijsde gebieden toch weer vruchtbaarder zou kunnen 
maken n.1. de omstandigheid, dat zich daar de opeenvolgende glaciale en interglaciale 
tijdperken door variaties in de marine fauna zullen verraden. Zoo zal b.v. de eerste 
nadering van het ijs, bij den aanvang van den ijstijd zich in hel noordelijk halfrond 
hebben verraden door eenigszins ,arktisch” worden der fauna. Het is bekend dat 
zulks reeds in het laatste gedeelte van het „plioceene” tijdperk in Engeland en 
Nederland merkbaar is, en dat op dien grond er iels voor te zeggen zou zijn, dat 
de ijstijd reeds is begonnen in wat gewoonlijk „Boven-plioceen” wordt genoemd. 
De wisseling van interglaciale en glaciale tijden zal daarentegen in tropische 
streken vermoedelijk geen merkbaren invloed op de fauna gehad hebben, zoodat, 
wat dat betreft, het onderzoek in tropische streken een hulpmiddel zal moeten 
ontberen, dat buiten de tropen beschikbaar is. Alles te samen genomen, zullen de 
strandverschuivingen tengevolge van het groeien en weer verdwijnen der polaire 
ijskappen in tropische streken echter zooveel regelmatiger blijken te zijn en zooveel 
minder gewijzigd door andere invloeden dan daarbuiten, dat onderzoek in tropische 
streken, althans voor de hoofdlijnen van het verschijnsel, verre de voorkeur verdient 
boven dat in gematigde streken. 
