5J2 
Wat zijn nu de eigenaardigheden die bekend zijn van de tegen- 
woordige Soenda-zee, haar eilanden, en haar kuststreken? 
De tegemnoordige Soenda-zee. 
a. Algemeen relief van den bodem der Soenda-zee en der kaar 
omgevende kuststreken. 
De Soenda-zee heeft een opvallend gelijkmatige diepte, gemiddeld 
is deze 40 — 45 Meter en zelden gaat zij 50 Meter te boven. Het 
ondiepst is het gedeelte, waar de eilanden Banka en Billiton liggen, 
een diepte van meer dan 20 vaam wordt daar slechts op enkele 
plaatsen aangetroffen. 
Behalve in enkele geulen worden grootere diepten dan 23 vaam 
(i'uim 50 Meter) alleen gevonden in het uiterste oostelijke deel, 
waar op de Borneo-bank de diepte naar de veel diepere Sti-aat van 
Makassar langzaam toeneemt, en weder in het noordelijke deel, 
waar hetzelfde geschiedt naar het diepere bekken der Chineesche 
Zee, en eindelijk in de nabijheid van Straat Soenda, die zich als 
een diepere geul onderzeesch als ’t ware nog een eind weegs in de 
Java-zee voortzet. Het meest opvallende kenmerk van de Soenda-zee 
of het Soenda plat is dus zijn gelijkblijvende diepte, 
effenheid van zijn bodem. Zulk een onderzeesch relief is juist, wat 
zou ontstaan, indien deze zee ware gevormd door onderloopen van 
een groote schierv lakte. De bijzonderheden van dit relief zijn ook 
zeer begrijpelijk, zoo men aanneemt, dat die schiervlakte naar de 
Bali-zee en naar de Chineesche Zee ontwaterde en dat een baai, de 
tegenwoordige Straat Soenda, van uit den Indischen Oceaan een 
eindweegs er in greep. 
Het kustland van Borneo tot eenige honderden kilometers land- 
waarts in is zeer weinig geaccidenteerd en hetzelfde geldt voor de 
kuststreek van Oost-Sumatra en voor de eilanden in de Soenda-zee, 
als bijv. Banka, Billiton, Singkep, enz. Het grootste gedeelte van al 
dat land draagt het karakter van een schiervlakte en verheft zich 
slechts weinig boven den zeespiegel, terwijl hier en daar heuvels, 
bestaande uit gesteenten, die tegen erosie meer weerstand biedend 
zijn, meestal met zachte glooiingen uit het lage terrein zich verheffen. 
Alleen voor de kuststrook van Java, op welk eiland vulkanische 
werkzaamheid het land telkens van vorm deed wijzigen en ophoogde, 
geldt deze beschrijving in mindere mate. 
De zeer weinig geaccidenteerde oppervlakte van den bodem der 
1) Inderdaad is al dat land te zamen het nog niet door de zee overstroomde 
deel der groote schiervlakte, die in plistoceenen tijd is gevormd. 
