513 
Soenda-zee zet zich als ’t ware voort op het omringende land. Langs 
de kust van West-Borneo zon een terugtrekken van de zee tot een 
diepte van niet meer dan 10 vaam talrijke eilanden met de kust 
verbinden en de nog bestaande schiervlakte van West-Borneo met 
haar eigenaardige zacht glooiende monadnocks sterk vergrooten, zonder 
dat dan eenig kenmerk in het terrein zou kunnen doen onderscheiden, 
wat nimmer zee was geweest en wat zoo juist weer tot land zou 
zijn geworden. 
Alle eilanden in de Soenda-zee, zooals bijv. Billiton en Singkep, 
vertonnen zoo sterk het beeld van terreinen, die door de aanwezig- 
heid van talrijke hardere kernen iets in rijpheid van erosie bij hun 
omgeving zijn ten achteren gebleven, dat als vanzelf het denkbeeld 
opkomt West-Borneo met Bangka, Billiton enz. te verbinden en het 
geheele gebied der Soenda-zee op te vatten als een ondergedoinpelde 
schiervlakte, uit welke de tegenwoordige eilanden als meer weer- 
stand biedende kernen zich eenigszins verhieven, toen in plistoceenen 
tijd de zeespiegel lager lag. 
h. Aard van dm bodem, der Soerida-zee. 
De bodem van de Soenda-zee is zeer modderig; de groote meer- 
derheid der loodingen, die in deze zee verricht zijn, geeft als aard 
van den ondergrond slib of modder aan, terwijl schelpen en koraal- 
fragmenten slechts zelden vermeld worden. Dit kan in een ondiepe 
zee, zooals de Soenda-zee is, niet wel verklaard worden door den 
invloed der rivieren, die thans in haar uitmonden. Immers brengen 
deze wel een groote hoeveelheid slib in die zee tot op vrij grooten 
afstand van de kust, maar zeer waarschijnlijk nei’gens verder dan 
60 K.M. uit den wal. In Februari 1894 vond ik bij hoog water 
voor de mondingen der Kapoewas in West-Borneo de uiterste grens 
van het modderige rivierwater tot op 50 K.M. buitengaats. ') Zoo 
men bedenkt, dat het modderige zoete water, zeer langzaam zee- 
waarts uitwiggend, op het zwaardere zeewater drijft, en in zeewater 
de bezinking meer dan tienmaal sneller geschiedt dan in zoet water, 
kan men zeker zijn, dat slib niet veel verder dan tol die 50 — 60 K.M. 
van de kust tot bezinking komt. 
Neemt men verder in aanmerking, dat de Kapoewas en de Barito 
de grootste en slibrijkste rivieren zijn, die in de Soenda-zee uitmonden, 
dan zal men stellig geen fout begaan door te zeggen, dat de grens, 
tot waar slib in de Soenda-zee bezinkt, ligt tusschen de strandlijn 
en een afstand van ± 60 K.M. uit den wal. 
De kaart leert, dat de bodem echter in de geheele Soenda-zee 
■) Die grens ligt daar uiterlijk 62 K.M. uit den wal. 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Di. XXVlll. A". 1919/20. 
34 
