516 
7 M. diep is. De exploitatie vaji het zoogenaamde zeetin bij het 
eiland Singkep heeft de geleidelijke voortzelting van een aantal 
rivierdalen onderzeesch met stelligheid aangetoond. 
Door daling van het land of rijzing van den zeespiegel, maar ook 
daardoor alleen, is dat verschijnsel gereedelijk te verklaren. Ik meen 
te mogen voorspellen, dat ook bij andere tin-eilanden in de Soenda- 
zee, met name bij Bangka en Billiton, het bestaan van dergelijke 
tinertsafzettingen onder den zeespiegel in de stroomgeulen van ver- 
dronken rivieren zal kunnen worden aangetoond. Het is zeer wel 
mogelijk, dat, evenals dit thans bij het eiland Singkep reeds het 
geval is, de exploitatie van zulk zeetin ook bij Bangka en Billiton 
een belangrijke oeconomisclie beteekenis zal kunnen verkrijgen. 
Niet altijd behoeven de stroomgeulen der verzonken rivieren thans 
in zee te liggen; zij kunnen ook nog in het land, maar dan in een 
zoo laag niveau liggen, dat zij bij den tegen woordigen stand van 
het eindvlak van denudatie (de zeespiegel) nimmer tot zoo diep door 
de erodeerende werking van het water kunnen uitgeschuurd zijn. 
Zulke abnormaal diep liggende stroomgeulen heeft de exploitatie 
van het stroomtin zoowel op Bangka als op Billiton leeren kennen. 
Verbeek ’) vermeldt hiervan verscheidene voorbeelden, waarvan ik 
hier zal noemen : 
Op het eiland Bangka, de plistoceene geul van het riviertje Krasak 
in het district Pangkalpinang, die minstens 16 M. diep beneden de 
bedding van den tegen woordigen waterloop is ingesneden, het oude 
bed van het riviertje Paiidji in het district Blinjoe, dat 9.25 M. 
beneden het tegenwoordige bed en niet veel minder beneden den 
zeespiegel ligt, het oude bed der (nat-rivier in het district Soengeiliat 
dat in haar benedenloop 13—19 Meter onder haar tegenwoordige 
bed en ongeveer even veel beneden den zeespiegel ligt ; 
op het eiland Billiton het oude bed van de Sidjoek-rivier, dat, bij 
mijn N*. 30, 6 — 11 Meter dieper ligt dan het tegenwoordige, een 
zijtakje van de rivier Moensang in het district Manggar, waarvan 
het bed tot 5 M. diepte met afzettingen gevuld is, verscheidene oude 
riviergeulen nabij de plaats Manggar, waarin de benedenste afzet- 
tingen, die het tinerts bexatten, in diepe koilings zijn ontgonnen en 
veelal ondei- den tegen woordigen zeespiegel liggen, hij de mijn N“. 30 
bijv. niet minder dan 6\/, Meter. 
In verband met het voorkomen dezer verzonken en verdronken 
stroomtinertsafzettingen zij nog iets opgemerkt omtrent den invloed 
der zee, met name der brandingsgolven, op de niet samenhangende 
') R. D. M. Verbeek, Geol. Beschrijv. van Bangka en Billiton. Jaarb. van het 
Mijnw XXVI, p. 143—156, 1897. 
