523 
diepte en meer, opiijzen, zooals bijv. P. Pajoeng en andere, aeht 
ik het waarschijïilijk dat zij ontstaan zijn door opwaarts groeien 
van riffen, die in de vroegere Soenda-baai aan de knst’van het plisto- 
ceene Soenda-land vóór zijn onderdompeling reeds ontwikkeld waren. 
Veel sprekender en ondubbelzinniger zijn de verhoudingen aan 
de vroegere oostkust van het Soenda-land. Hier grenst het passieve 
Soenda-land aan het tektonisch actieve gebied der Molukken-zee en 
wel onmiddellijk aan de straat van Makasser, één dei' \ele diepzee- 
troggen, die daar nog steeds dieper worden, terwijl andere deelen, 
de tegenwoordige eilanden, zich nog sleeds verheffen. In plistoceenen 
tijd was deze trog of sjncline (misschien een slenk) tusschen Borneo 
en Celebes reeds in volle ontwikkeling en dus waren de voorwaar- 
den voor de ontwikkeling van een plat aan de oostkust van het 
Soenda-land (oen zeer ongunstig. De dalende zeebodem bracht 
de sedimenten, die het Soenda-land aanvoerde, steeds in zoo diepe 
niveau’s, dat het niet tot |)latvoimiing kon komen. Het Soenda-land 
was daardoor naai- het Oosten begrensd door een diepe zee, de 
tegenwoordige straat van Makassar, en zijn kust was daar steil. Een 
plat was niet aanwezig. Dus ideale voorwaarden voor koraalont- 
wikkeling: een diepe zee, stellig helder en zout water, althans op 
eenigen afstand van de groole rivier of rivieren, die ten Noor'den 
van Madoera stroomden en het Soenda-land in de i-ichting van, de 
straat van Makasser ontwaterden, een flinke branding en een steile, 
ten deele stellig rotsachtige kust. Geen wonder, zoo langs deze 
kust een levenskrachtig rif zich ontwikkelde. 
En wat zien wij thans? 
Op den uitersten oostelijken rand van het Soenda-plat, de zoogenaamde 
Borneo-bank, staat een rif (Fig 3) als een smalle, op vele plaatsen 
onderbroken muur oprijzend van uit een diepte van 70 tot 90 M. tot aan of 
nabij de oppervlakte der zee. Landwaarts van dit rif, op het Soenda- 
plat, neemt de zeediepte van af 70 M. slechts zeer langzaam af; 
zeewaarts, naar de straat van Makasser, neemt de diepte zeer snel, 
plaatselijk wellicht bijna loodrecht, tot 200 M. en meer toe, zoodat 
op een afstand van eenige kilometers van het rif reeds diepten van 
meer dan 1000 Meter voorkomen. Dit rif staat op den rand van het 
plistoceene Soenda-land ; het was in plistoceenen tijd vóór het af- 
smelteji van het ijs in hoogere breedten een strandrif van dat Soenda- 
land en naarmate de Soenda-schiei'vlakte na plistoceenen tijd door 
de zee werd overstroomd, bouwden de koralen het i'if opwaarts tot 
zijn tegenwoordige gedaante. Dat rif is dus een echt barrière-i-if, om 
het onder het w^ater verdwijnende vSoenda-land opgegroeid op de wijze, 
zooals Dakwin zich de barilère-riffen in het algemeen gevormd denkt. 
