529 
op de zeekaarten den naam van den Laars-eilanden draagt. De koraal- 
eilanden ,der Laars-banken zijn vermoedelijk op dezelfde wijze ont- 
staan als die op de Kaloe-Kaloekoeang bank ; de Laars-bank zon 
dan vroegei' op dezelfde diepte als de Kaloekoeang- of de Paternoster- 
bank hebben gelegen en behoorde even als de laatstgenoemde bij 
den aanvang van het plistoceen als een eiland tot het Soenda-land. 
Na het plistoceen verzonk echter de bank waarop het Laars-atol 
stond door dieper worden van het water, dat de straat van Makasser 
met de Flores-zee verbindt, en de koraalvormingen bleven slechts 
hier en daar in staat door opwaartschen groei tot aan of nabij den 
zeespiegel te blijven. Het atol Bril kan men zich op dezelfde wijze 
ontstaan denken als her Laars-atol. Evenzeer ben ik geneigd aan te 
nemen, dat het Zandbuis-atol met zijn lagune met diepten van meer 
dan 100 vaam op een bank staat, die nog na het plistoceen is 
weggezonken. 
Schommelingen van den zeespiegel in recenten en suhrecenten tijd. 
Uit de ligging van eindmoraines en uit andere eigenaardigheden 
der terreinen, die door de plistoceene ijsbedekkingen bij hun terug- 
trekken zijn ontruimd, heeft men kunnen opmaken, dat dit terug- 
trekken niet ononderbroken is voortgegaan, maar is afgewisseld door 
perioden van rust en, waarschijnlijk ook wei van tijdelijk hernieuwden 
groei van het ijs. Ook in historischen tijd heeft hetzelfde plaats 
gehad ; de gletschers der Alpen waren sedert den Romeinsclien tijd tot 
in de laatste decaden der eeuw kleiner dan thans, daarna namen 
zij snel in uitgebreidheid toe en bleven over het algemeen sterker 
ontwikkeld dan thans het geval is tot omstreeks het jaar 1850 ; na 
dat jaar zijn zij bijna onafgebroken afgenomen tot op heden, maar 
zijn nog lang niet zoo klein ais bijv. in het jaar 1570. Deze feiten 
wijzen voor de uitbreiding der gletschers in de Alpen in historischen 
tijd althans op één geheele belangrijke schommeling, geringe uit- 
breiding tusschen ± 50 ri. C. en 1570, sterkere uitbreiding van 
1570 tot 1850 en weder geringere uitbreiding na het jaar 1850, 
welke nog steeds voortduurt. Er is geen reden het niet voor waar- 
schijnlijk te houden, dat deze schommelingen zich over alle ver- 
gletscherde gebieden der aarde op overeenkomstige wijze hebben 
geuit en in dit geval zouden zij moeten zijn weerspiegeld door cor- 
respondeerende geringe schommelingen van den zeespiegel. En het 
is daarom wel te verwachten, dat ook aan de kusten van de Soenda- 
zee iets van deze of van dergelijke schommelingen van gering bedrag 
zal waarneembaar zijn. Inderdaad zijn in enkele der geologisch goed 
85 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVlll. A''. 1919/550. 
