voorwaatden voor vorming van een gradatievlak in dat Soenda-land 
de uitgestrekte Soenda-schiervlakte. 
Na afloop van de piistoceene ijstijden ontstond bij optimale 
condities voor plaivorming de Soenda-zee of het Soenda-plat dooi' 
onderloopen der Soenda-schiervlakte. 
Het groote Soenda-barrière-rif is ontstaan door opwaartschen groei 
van de strandriffen van het piistoceene Soenda-land gedurende de 
periode van rijzing van den zeespiegel, die op den ijstijd volgde. 
De atollen en atolachtige koraaleilanden in het zuidelijkste deel 
van de straat van Makasser zijn in hoofdzaak onstaan op de wijze, 
zooals Dalj zich de vorming van zulke koraaleilanden voorstelt in 
zijn gl.acial control theory. 
NASCHRIFT. 
Nadat de bovenstaande mededeeling reeds was afgesloten, kwam 
mij een artikel van L. .1. C. van Es') in handen, waarin een onder- 
werp wordt behandeld, dat met het mijne in vele opzichten verband 
houdt. Het is mij niet mogelijk de resultaten, waartoe van Es komt, 
hier uitvoerig weer te geven en met de mijne te vergelijken. Alleen 
zij hier op enkele punten gewezen, die ik ontleen aan de slotsom 
van zijn artikel, dat ook overigens vele lezenswaardige bijzonderheden 
bevat. Van Es denkt zich in laat-plioceenen tijd de eilanden Borneo 
en Sumatra onderling en Sumatra ook met Java ën Malakka verbonden. 
Kaart XXX geeft bij zijn artikel een beeld van de verdeeling van land 
en zee in dien tijd en daarop zijn de stroomloopen van sindsdien 
verdronken rivieren in dat groote jong-plioceene-oud-kwartaire land 
aangegeven, zooals hij die meent te kunnen atleiden uit het vei'loop 
van eenige der isobatlien in de tegenwoordige Java- en Zuid-Chineesche 
zee. In diluvialen tijd denkt hij zich daling van het land en daardoor 
transgressie van de zee tot boven de tegenwoordige kustlijn. Gedurende 
dien tijd ontstonden uit de walritFen langs de jongplioceene-oud- 
kwartaire kustlijn bij de daling van den bodem barrière-riffen en bij 
kleine eilanden atollen. Gedurende het alluvium neemt van Es rijzing 
van den bodem aan. Hij denkt zich deze rijzing evenals de daaraan 
voorafgegane daling onregelmatig en wel het grootst voor die streken 
waar ook vroeger de bodem bewegingen het aanzienlijks! waren. 
b L. J. C. van Es. De voorhistorische verhoudingen van land en zee in den 
Oost Indischen archipel en de invloed daarvan op de verspreiding der diersoorten. 
Jaarb. van het Mijnwezen XLV p. 255, 1918. Hoewel, zooals uit het titelblad blijkt, 
dit deel van het Jaarboek van het Mijnwezen reeds te Batavia in het jaar 1918 
het licht zag. werd het door den boekhandel eerst in de laatste maanden van het 
jaar 1919 in Nederland verspreid. 
