569 
lijn geregistreerd, waarvan de abscissen met verschillende plaatsen 
van de plaat P overeenkomen, en de ordinaten een maal zijn voor 
de op die plaatsen beslaande zwarting. 
Koch wijst zelf op de moeilijkheden, die het verkrijgen van be- 
trouwbare opnamen met dit zeer subtiele instrumentarium oplevert. 
Om de schommelingen in de lichtsterkte van de Nernstlamp (die 
om voldoende gevoeliglieid te verkrijgen, overbelast wordt), tengevolge 
van luchtstroomingen en wisselingen in de spanning der stroorn- 
leverende batterij, te compenseeren, neemt hij in de keten : batterij- 
cel-electrometer-aarde eeti tweede cel op, die door dezelfde Nernst- 
lamp wordt bestraald, en die tegen de eerste is geschakeld. 
Ook als alle voorzorgen zijn getroffen om den electrometer, de 
cellen en hun toeleidingen electrostatisch te beschermen, doen zich 
onverwachte kleine bewegingen van de snaar voor, en deze is 
bovendien uiterst gevoelig voor dreuningen. 
Maar bovenal levert de traagheid der foto-electrische cel een 
principieel bezwaar. Bij constante bestraling van de cel bereikt de 
electrometer eerst na eenige minuten zijn einduitslag. De electro- 
meter volgt de intensiteits-wisselingen van het licht dus slechts lang- 
zaam. Met de bedoeling om de snelheid van aanwijzing te vergrooten, 
wordt een derde cel in de keten opgenomen, maar het effect daarvan 
is slechts gering. 
Nu komen in de fotografische plaat maar zelden sprongsgewijze 
\ eranderingen van zwarting voor, en daarom vallen de contrasten 
die door een trage cel worden geregistreerd inderdaad nog wel mee, 
maar de geregistreerde intensiteitsverdeeling is niet de juiste. Een 
volkomen symmetrische spectraallijn b.v. zal tengevolge van de 
traagheid der cel een asymmetrische kromme leveren, en men kan 
aan dat bezwaar slechts tegemoet komen, door de fotografische plaat 
met de uiterste langzaamheid te verschuiven. 
Bij allerlei spectrografische onderzoekingen, die in den laatsten 
tijd in het Utrechtsche Physische Laboratorium worden uitgevoerd, 
deed zich de behoefte gevoelen aan een microfotometer. Hierin heb 
ik een aanleiding gevonden zelf de constructie van een toestel ter 
hand te nemen. Elders zijn reeds enkele resultaten gepubliceerd, die 
met het oorspronkelijke toestel, en een aanmerkelijk verbeterd 
exemplaar zijn verkregen. Waar thans het instrument een meer 
definitiever! vorm heeft aangenomen, wil ik in het koit daarvan 
een beschrijving geven : 
Het principe, dat aan dezen nieuwen microfotometer ten grondslag 
ligt, is in hoofdzaak hetzelfde als door Koen is toegepast, maar 
