43 
aan beide einden door een lens is afgesloten en dus niet als schoor- 
steen kan werken. 
In het verlengde van de optische as van den kijker, wederom 
4,40 M. lager dan het beeldvlak, bevindt zicli het steunpunt van 
het (met auto-collimatie werkend) spectraaltoestel, dat naar verkie- 
zing als spectroscoop, speel rogiaaf of specti'oheliograaf kan worden 
gebruikt. Het bestaat uit een zware, 4,30 M. lange ijzeren buis van 
320 m.M. inwendige middellijn, waarvan de bodem met een stalen 
kogelgewricht rust op een kleinen peiler van cement. Deze peiler 
is vastgegoten op den betonvloer van een in den kelder uitgegraven 
cylindervormige put, 2,25 M. diep en 1,80 M. middellijn, waarvan 
ook de wand uit gewapend beton bestaat. Boven op den wand rust 
een 2,80 M. hooge, sterk geconstrueerde bok van gewapend beton, 
wiens vier pooten vrij passeeren door oj)eningen in den houten vloer 
van het waarnemingslokaal en op 80 c.M. boven dien vloer ver- 
bonden zijn door een zwaren, 20 c.M. hoogen, horizontaal liggenden 
betonring van 56 c.M. binnensten, 92 c.M. buitensten diameter. Het 
middelpunt van den ring ligt in de optische as; de specirograaf, 
waarvan het boveneind ruim 15 c.M. boven den ring uitsteekt, kan 
nu uit zijn verlikalen labielen even wichtsstand in elke richting 
11,5 c.M. uit wijken, zoodat de as van den spectrograaf eiken stand 
kan innemen binnen 
terwijl het 
toestel bovendien uiterst gemakkelijk gedraaid kan worden om die 
as. Men is dus in de gelegeidieid, de primaire s|)leet van het spec- 
traaltoeslel zonder moeite op elke gewenschte plaats van het zonne- 
beeld in iedere willekeui'ige richting in te stellen of door het zonne- 
beeld te doen bewegeti. 
Ten einde met den coelostaat nog een tweede instrument, voor 
nachtelijke waarnemingen, te kunnen bedienen is het statief, dat 
den tweeden spiegel draagt, enkele decimeteivs in zuidelijke richting 
verplaalsbaai' gemaakt, zoodat de spiegel kan komen Ie staan lood- 
recht boven een andere opening, F, in den cemenlxloer. Het plan 
bestaat, daaronder een prisma-camera 0 |) te stellen voor, hel foto- 
grafeeien van sterrens|)ectra. 
Fig. 1 geeft een vertikale doorsnede van de geheele installatie. 
Op het platte, door een borstwering omgeven dak bevindt zich ter 
beschutting \'an de coelostaat-inrichting een houten huisje V, waar- 
van het bovengedeelte door middel van windwerk in noordelijke 
richting kan worden weggerold over rails, bevestigd op een 
onderstel van gewapend beton. Van den coelostaat uit kan in alle 
jaargetijden de geheele zonsbaan tusschen de plaatsen van opgang 
