54 
als lengte 10 etu. en als dikte 1 ft is aangenomen. A\s stroom- 
eenlieid is hier gekozen Weder, terwijl de uitslagen h in 
millimeters vermeld worden bij een 1000-malige vergrooting. 
De getallen van de laatste kolom geven ons weer het middel om 
gemakkelijk den uitslag hij de grensgevoeligheid te berekenen wan- 
neer hetzij de vergrooting of de veldsterkte een andere is, hetzij de 
lengte of dikte gewijzigd wordt. De uitslagen zijn evenredig met de 
4*^ macht van de lengte en omgekeerd evenredig met de 4“ macht 
van de dikte. 
De hier gegeven getallen, omgewerkt tot waargenomen verhoudin- 
gen geven cijfers, die niet onbelangrijk gunstiger zijn dan die welke 
proefondervindelijk verkregen worden. Zoo moest een aluminiumsnaar 
van 2 fi dikte en 56 m.m. lengte bij 18000 Ganss ten naastebij 
een uitslag van 1.2 m.m. geven voor 10 ampere. In werkelijk- 
heid bedroeg de uitslag 0.40 m.m. bij een instellingsdiiur van onge- 
veer 20 seconden. Ook de opgaven die wij bij Einthoven vinden 
over zijn k wartssnaren, alsmede mijn eigen ervaringen daaromtrent, 
leveren resultaten, die wat de grootte-orde betreft met de gegeven 
getallen overeenstemmen. Daarbij werd aangenomen, dat de kwarts- 
snaren in hun gedrag met zilversnaren overeenstemmen; bij een 
niet al te dunne verzilvering schijnt dit vrijwel op te gaan. Ook 
hier echter werd de verlangde grensgevoeligheid niet bereikt. De 
verklaring hiervoor wordt echter onmiddellijk gevonden bij het 
onderzoek van zilversnaren van 16.5 fi, van kopersnaren van 15 fj, 
en van aluminiumsnaren van 35 fj doorsnede. Al deze snaren leveren 
bij zoo volledige ontspanning als mogelijk is trillingsgetallen die 
1.5 tot 2.1 maal grooter zijn dan de theorie der OJigespannen snaren 
eischt. Aangezien de uitslagen bij benadering evenredig zijn met het 
kwadraat van den trillingsduur, moeten wij dus 2 — 4.5 maal kleinere 
uitslagen verwachten dan wij bij werkelijk volkomen ontspanniïig 
zouden verkrijgen. Zoo leverde mij een zilversnaar van 16.5 fx door- 
snede en 53 m.m. lengte tiillingen van 20.0 per seconde, terwijl 
algeheele ontspanning tihllijigen van bijna 14 per seconde had moeten 
levei-en. Het bleek mij niet mogelijk otn de trillingsfrequentie onder 
de 20 per seconde Ie brengen. De verkregen uitslag bij 14000 Ganss en 
bij 47-malige vergrooting bedroeg 1.31 millimeter voor 1 mikro-ampère. 
De theorie veilangt bij 14 trillingen 3.7 m.m. en bij 20 trillingen 
1.8 millimeter uitslag. In vej'band met de onzekerheid omtrent de 
werkelijke dikte is deze ovei-eenstemming niet onbevredigend. Ook 
aluminium- en kopersnaren geven een overeenstemming b.v. 8.1 
waar de uitslag 9.1 moest zijn, of 36 waar de uitkomst 40 ver- 
wacht werd. 
