Geologie. — De Heer A. Wichmann biedt eene mededeeling aan: 
,,Over het thierts van het eiland Floree”. 
Eenige jaren geleden brachten geologische studiën over het eiland 
Flores mij tot de overtuiging, dat van het optreden van tinertsen 
aldaar in noemenswaard ige hoeveelheid geen sprake kon zijn *). 
Zooals uit eene verleden jaar uitgekomen verhandeling van den 
heer S. J. Vermaes blijkt, is deze van een tegenovergestelde meening ^)- 
Ik acht het niet geheel overbodig na te gaan in hoeverre de door 
hem aangevoerde gronden, die heeten te steunen op de leer der 
ertsafzetting 671, de ethnograghie en de metallurgie, steekhoudend zijn. 
Onderzoekingen van geologischen aard hebben gedurende de 
laatste jaren op Flores niet plaats gehad, zoodat in dit opzicht mijne 
verhandeling het minst voor aanvulling iii aanmerking komt. Toch 
had de heer Vekmaes — zooals hij althans meent — ,,het geluk 
een vondst te doen, die nieuw licht op de zaak werpt” ’). Deze 
vondst komt neder op een stuk tinerts, aanwezig in het Koloniaal 
Museum te Haarlem ,, wegende 131 gram en bestaande uit een mengsel 
,,van chloiiet en tinsteen met scheuren, waarin een weinig kaolien 
,, voorkomt.’ Behalve de genoemde twee rninei'alen wordt een enkel 
,, puntje chalkopyriet aangetroffen”. 
De heer Vermaes ziet geheel over het hoofd, dat de op het etiket 
vermelde vindplaats ,,Goenoeng Rokka” gefingeerd tnoet zijn, aan- 
gezien deze berg — de Inije Rije der inlanders — een vulkaan is 
en zelfs nog tegenwoordig in den toestand van solfatara-werkzaam- 
heid vei’keert ^). Geen der bezoekers heeft dan ook ooit de minste 
aanwijzing voor het voorkomen van ertsen 0 [) dien berg gevonden 
en zelfs C. J. van Schei, le, die van eene zeer gewaagde hypothese 
niet afkeerig was, heeft er zich wel voor gewacht op de vidkanen 
b Over het tin van het eiland Flores. Verslag gewone vergadering K. Akad. van 
Wet. Amsterdam. Wis- en Natuurk. afd. 23 . 1914, blz. 21.ö — 231. 
b Tinerts op Flores. De Ingenieur. 32 . ’s Gravenhage 1917, blz. 584 — 590. 
b t. a. p. blz. 584. 
■*) J. .1. Pannekoek van Rheden. Overzicht van de geographische en geologische 
gegevens, verkregen.... van hel eiland Flores in 191Ü en 1911. Jaarboek van 
het Mijnwezen in Ned. O. Ind. 40 1911. Batavia 1913, blz. 219 — 220. — Eenige 
geologische gegevens omtrent het eiland Flores. Jaarboek van het Mijnwezen. 39. 
1910. Batavia 1912 Verhandelingen, blz. 135—136. 
