61 
van Flores nasporingen naar tinerts te doen. Hij zoclit die, zonder 
dat er eenige aanleiding voor bestond, in eene door hem veronder- 
stelde tinertslioudende streek, die van vulkanisclie vormingen ge- 
deeltelijk overdekt was * *). 
Voor zoover de argumenten aan de nietalhirgie ontleend zijn, 
treft het, dat de heer Vkrmaes het blijkbaar overbodig heeft ge- 
oordeeld ten opzichte van het tin nadere informatiën in te winnen, 
want anders had hij niet kunnen schrijven: ,, Verder haalt hij 
,,(Wichmann) aan hetgeen hij vroegei- schreef, namelijk dat (inerts 
,,door brandend gras niet kan worden gereduceerd. Ik heb menig- 
,,maal alang-alang zien bi-anden eji zou op inetallurgische gronden 
„niet durven heiveren wat Wichmann doet" . ’) Een natuui'onderzoeker 
zal zich niet vergenoegen met het ,,zien branden” van een alang- 
alangveld, maar zal trachten na te gaan welke uitwerking een 
dergelijke brand op de onder het gras liggende bestanddeelen van 
den bodem heeft. Mij heeft die aan den voet van den Batoe angoes 
baroe in de Minahassa, welke bestaat uit vulkanisch zand en 
lapilli van angietandesiet, geleerd, dat zij niet de minste sporen van 
verandering toonden. Een ander resultaat was dan ook niet te 
verwachten, want de grasplant {Imperata. cylindrica Beanv.) levert 
eene zoo onbeduidende hoeveelheid brandstof op, dat zij in een oog- 
wenk in vlammen opgaat. Dit kortstondig verbrandingsproces strekt 
zich niet eens tot de worteleri uit, zoodat met het invallen van den 
westmoesson het gras begint opnieuw uit te spruiten. 
Verder schrijft de heer Vehmaes: ,,Wij lezen echter in het verslag 
van VAN Schelle: ,,Bij het branden der bosschen schijnt een gedeelte 
,,van het erts te worden gereduceerd...”; waarna de heer Vermaes 
besluit: ,, Wanneer nu een aan de oppervlakte liggend blok tinerts 
„is ingesloten tnsschen de wortelbladen van een grooten boom en 
,,na omkappen van den stam wordt aan den stomp een brandstaj)el 
,, gemaakt en aangestoken, dan is er geen twijfel aan of het tinerts 
„wordt gereduceerd tot nietaaV’ f. 
In de eerste plaats wensch ik in herinnering te brengen, hetgeen 
P. VAN Dikst in zijn liekend werk over Bangka schreef: ,,Dekolen- 
,, branderij ’) woi'dt door de inlanders aangewezen als ongeveer de 
,, plaats waar het eerst tin op Bangka zon ontdekt zijn en wel na 
’) Verslag van het onderzoek naar het voorkomen van tinertslioudende gronden 
op Flores. Extra-Bijvoegsel der Javasche Courant. Batavia 18t!Ü. N'h 10. (Uittreksel : 
Tijdschr. voor Nederl.-Indië. Zaltbommel 1890. 2, blz. 79). 
*) De cursiveering is van mij. 
Op den heuvel Sambong giri bij de mijn Lindjoe. 
