65 
en andere van papier vervaardigde objecten van waarde in lioog 
aanzien staan, zeer beperkt. Zij tnoeten zoo inogelijk bestand zijn 
tegen de invloeden van het klimaat en buitendien liefst opzichtig 
zijn, iels ,,toonen”. Daar waar nederzettingen van Eiu-opeanen zijn 
of waar een niet al te zeer beperkt handelscentrnm bestaat, komt 
gemunt geld, rijksdaalders en dan vooral goudgeld voor ,,ka[)itaal- 
belegging” in aanmerking. 
Daar, waar de eigen bodem geen voorwer[)en oplevert, die voor 
het beoogde doel in aanmerking komen, en dit is op bijna alle 
eilanden van den Timor-Archipel hel geval'), is de inlander genood- 
zaakt zijn oog te laten vallen op voorwer[)en van vreenulen oor- 
sprong. Met uitzondering van wapens en andere ijzeren werktuigen, 
zijn het in hoofdzaak de ,,moeti tanali”, vuil oranje-roode glazen 
kralen, waaraan alle stammen in gelijke mate groote waarde hechten. 
Zij zijn wel kunstig bewerkt maar niet fraai en hunne waarde hebben 
zij meer daaraan te danken, dat zij ,,oud” zijn en de invoer in 
historischen tijd, d. w. z. sedert de komst der Europeanen, niet meer 
heeft plaats gehad. Het is zeer opmerkelijk, dat aangaande liun 
herkomst op Elores dezelfde legende heerscht als ten 0 [)zichte van 
het tin, n.1. dat zij zich in den bodem zelf, tengevolge van het ver- 
branden vari alang-alang gevormd hebben, daarvandaan ook hunne 
benaming ,,moeti tanah” = aardkralen. Aangaande hunnen oorsprong 
verkeert men, evenals wat de op de Zuidzee-eilanden gevonden glazen 
voorwerpen beti-eft, geheel in het duister. 
Niettegenstaande de groote overeenkomst in smaak ten opzichte 
van de kralen, openbaart zich, wal de overige tot kapitaalvorming 
dienende voorwerpen betreft, een hemelsbreed verschil. Terwijl op 
de Alor-eilanden voor dit doel moeten dienen de ,,moko-nioko”, 
eigenaardige van geel ko|)er vervaardigde keteltrommen, zijn het 
op de onmiddellijk in westelijke richting volgende Solor-eilanden 
olifantstanden, die daarvoor in de plaats treden. Op West-Flores vallen 
linnen sieraden meer in den smaak, terwijl de bewoners van hel eiland 
Rotti aan kettingen van gouddraad vervaardigd de voorkeur geven. 
h Op Timor zelf komt wel goud en koper voor, maar in de verste verte niet 
voldoende, om in de behoefte aan die metalen te voorzien. Overigens is de aan- 
wezigheid van ertsen nog lang geen bewijs, dat de inlanders de kunst van metaal- 
bereiding verstaan. Zoo was aan de bewoners van Billiton de kunst om het tin 
uit tinerts te reduceeren geheel onbekend, terwijl zij sedert onheugelijke tijden met 
het meer ingewikkelde proces van ijzerbereiding zeer goed bekend waren; en nog 
kort geleden heeft F. Sarasin van de Nieuw-Galedoniërs moeten getuigen: „Die 
Kunst Metalle zu bearbeiten, haben die Galedonier trotz des enormen Reichtums 
des Landes an solchen, speziell von Eisen, nie gekannt und auch heute noch 
nicht gelernt” (Neu-Galedonien. Basel 1917, blz. 83). 
