Meteorologie. — De Heer van der Stok biedt eene mededeeling 
aan van de Heeren Dr. C. Schoute, F. A. van Heyst en 
N. E. Groeneveld Meijer over : ,,Een hisirninent ten dienste van 
den hestunvder van vliegtuigen voor de meting van verticale 
snelheden” . 
(^Mecle aangeboden door den Heer Haga). 
Het is in veel gevallen van beteekenis, dat de bestuurder van 
een vliegtuig beschikt over directe aanwijzingen \'an de snelheid, 
niet welke zijn machine stijgt of daalt, en in de meeste dier gevallen 
is het van meer gewicht de verticale snelheden te kennen t.o. van 
de middenstof, de lucht, dan t.o. van de aarde. Dit laatste geldt 
vooral, waar men de snelheid van stijging of daling wenscht te 
kennen, om de uitwerking te kunnen beoordeelen van het hoogte- 
roer, zoowel in verband met de veiligheid van de vlucht, als waar 
het er op aankomt, dat een hoogteverandering zoo snel of zoo 
langzaam mogelijk tot stand komt. 
De wijze, waarop de verticale snelheid wordt bepaald, berust 
meestal op meting van de snelheid waarmee de luchtdruk varieert. 
Hiertoe kan men met een bejiaalde tusschenpooze barometer- 
aflezingen verrichten. In dat geval echter mist men het voordeel 
van de momentwaarde. Of men meet de snelheid van de luchtdruk- 
verandering met behulp van den z.g. variometer, bestaande uit een 
vat, dat door een nauwe opening of capillaire buis met de buiten- 
lucht in gemeenschap staat en daarenboxen voorzien is van een 
zijbuis in welke zich een vloeistofkolom naar binnen of naar buiten 
verplaatst, naarmate in het vat bij hoogtewisselingen, ondanks het 
daarin aanwezige ,,lek”, een onderdruk of een overdruk ontstaat. 
Hij deze op luchtdruk-veranderiug berustende metingen worden 
de verticale snelheden niet t.o. van de middenstof bepaald, en zijn 
de uitkomsten bovendien niet onafhankelijk van de hoogte, waarop 
ze worden verricht, zoodat in het algemeen correcties en dikwijls 
aanzienlijke correcties moeten worden aangebracht. 
Hij een andere wijze van meten, n.1. die met behulp van verlicaal- 
schoepen-anemometers treedt dit laatste bezwaar niet op. Het ligt 
voor de hand, aan de mogelijkheid te denken, de met een dergelijken 
auemomeler verkregen rolalie-snelheid langs elecirischen weg (met 
