138 
donkerder groen en door talrijker en breedere plasmodesnien met 
elkaar veibonden zijn. De cellen aan de animale pool bevatten elk 
een rood stigma, kenmerkend voor lichtgevoelige llagellalen (waartoe 
ook de Volvocineën behooren), terwijl die aan de vegetatieve pool 
dat missen. De overgang van beide soorten cellen in elkander is 
een geleidelijke. De voortplantiiigscellen zijn tot de vegetatieve helft 
beperkt. Een ieder, die gelegenheid heeft Volvox te bestudeeren, 
kan zich van dit alles makkelijk overtuigen. 
De voortplanting vindt plaats óf door eicellen en spermatozoen, 
öf parthenogenetisch door z.g. parthenugonidien. Het laatste geschiedt, 
evenals bij Rotatorien en Infnsorien, gedurende een aantal generaties, 
het eerste tegen het einde van een dergelijke periode, waarna het 
geëncysteerde ei overblijft. De klievingsstadien van het ei en van de 
parthenogonidien, waarvan de ontwikkeling op overeenkomstige wijze 
verloopt, vertoonen weer veel overeenkomst met die van Metazoen- 
eieren. Met name herinneren de afbeeldingen, daarvan door ver- 
schillende onderzoekers voor Volvox, Fleodorina, Eudorina, Pandorina 
en Goniimi gegeven, vaak aan de beelden van het spira!alsgewijze 
klievingstype, dat wij wel als het oorspronkelijke klievingstype der 
Zygoneura of Protostomia mogen aanduiden en thans nog gevonden 
wordt bij Poly daden, Nemertinen, Polychaeten en de meeste 
Mollusken. Het scheen mij daarom zeer belangwekkend, eens na te 
gaan, in hoeverre de klieving van Volvox aan dit type beantwoordt. 
De opgaven, daaromtrent door vroegere onderzoekers gedaan, bleken 
niet volledig en niet overeenstemmend genoeg om deze vraag bevre- 
digend te beantwoorden ^). 
Fig. 1. Volvox glohator, partlienogonidum, stadium 4, 
gezien van de vegetatieve zijde bij diepe in- 
stelling. De stippellijnen geven het beeld aan bij 
hoogere instelling. 
Toen zich dan ook de gelegenheid bood, de klieving der parthe- 
b Opgaven over de klieving van Volvox vindt men bij : 
J. Goroshankin, 1875, Genesis im Typus der palmellenarligen Algen. Versuch 
einer vergleiclienden Morphologie der Volvocineae. Mitt. Kaiserl. Ges. nalurf. 
Kreunde in Moskau, Bd. 16 (Russisch, referaat in Bolan. Jahresber. f. 1875, p. 27). 
E. Overton, 1889, Beitrag zur Kennlniss der Gallung Volvox. Botan. Gentralbl., 
Bd. lü, p. 177. 
L. Klein, 1890, Vergleichende Untersucliungen über Morphologie und Biologie 
der ForlpHanzung bei der Gattung Volvox. Ber. nalurf. Ges. Freiburg, Bd. 5, p. 15 
