139 
nogonidien van Volvox eens nader te bestudeeren, waar deze voian in 
het Victoria regia-bassin van den Leidschen Hortus overvloedig 
bleek voor te komen, maakte ik daarvan terstond gebruik. Bestu- 
deerd werd levend materiaal '). 'Tijdens de ontwikkeling neemt het 
parthenogonidium, dat door plasmodesmen met de omliggende cellen 
verbonden blijft, aanzienlijk in grootte toe * *), zoodat de oudere 
stadiën vaak makkelijker te bestudeeren zijn dan jongere, bij welke 
het gebruik van olie-immersie in den regel gewenscht is. 
Door twee meridionale deelingen wordt het parthenogonidium 
eerst in vier gelijke cellen gedeeld, die elk een kwadrant zullen 
leveren. Het achtcellig stadium werd reeds herhaaldelijk voor Volvox 
en andere Volvocineeën afgebeeld, de overgang van het vier- tot 
Fig. 2. Begin van de 
derde deeling, van de 
animale zijde. 
Fig. 3. Overgang 4 — 8, 
van de vegetatieve zijde. 
het achtcellig stadium nog niet. Gelijk fig. 2 en 3 leeren, vindt 
hierbij een torsie van wat wij kortheidshalve de vier vegetatieve 
cellen willen noemen ten opzichte van de vier animale cellen ten 
bedrage van 45° plaats. In de terminologie van het spiraalsgewijze 
klievingstype zouden wij deze deeling een dexiotrope noemen, daar, 
wanneer wij het ei van de animale pool bezien, de vier animale 
cellen ten opzichte van de vier vegetatieve in de richting van de 
wijzers van een uurwerk verschoven blijken te zijn. 
Het interesseerde mij natuurlijk te ervaren, of deze derde klieving 
steeds in denzelfden zin plaats vindt, of wel, wat ook denkbaar 
ware, nu eens dexiotroop, dan weer laeotroop is. Bij de klieving 
van Balanus, die eveneens een zekere torsie vertoont, vond ik bijv. 
beide mogelijkheden door elkaar voorkomen '). Bij het spiraalsgewijze 
klievingstype is de 3e deeling steeds dexiotroop, behalve bij invers 
b Aan mej. H. G. G. La Rivière moet ik mijn welgemeenden dank betuigen 
voor hare welwillende hulp bij het verkrijgen en uitzoeken van dit materiaal. 
De figuren bij dit artikel zijn alle op gelijke grootte geteekend. 
*) H. C. Delsman, 1917. Die Embryonalentwicklung von Balanus balanoides Linn. 
Tij[dschr. Nedenl. Dierk. Ver. (2), Dl. 15. 
